PDA

View Full Version : Feminizmi


LABI
06-12-07, 21:04
FEMINIZMI

Feminizmi si nje ideologji dhe levizje grashe qe luftojne per te mbrojtur dhe per te rritur te drejtat e grave , ka histori po aq te gjate sa dhe vete historia e neshtrimit te gruas e gruaja siq na deshmon historia ka qene e nenshtruare gjithemon ne cdo fushe te jetes .
Feminizmi si ideologji filloj te paraqitet si nje forme e organizuare neper protesta te vogla qe nga viti 1600 dhe vazhdojne deri ne ditet e sotme Levizjet feministe nuk kane pasur nje paraqitje konsistente , te vazhduare , pasiqe ato manifestoheshin ne forme te protestave te vogla kohe pas kohe , te cilat kane qene te penguara nga rendet patriarkale/mashkujt .

Ne civilizimin perendimore grupet e para te organizuara ne menyre active per te drejtat e grave fillojne qe nga periudha pas Revolucionit Francez te vitit 1789 Pas revolucionit, ne Paris dhe ne disa provinca franceze u krijuan organizata, klube, shoqata grashe te frymezuara nga idealet e lirise dhe barazise. Ato h artuan dhe projekte politike, projekt ligje per te drejta te barabarta ne edukim , punesim dhe qeveri

"Marie Gouze udheheqese e nje shoqate hartoj Deklaraten per te drejtat e grave>. Pergjigja qe erdhi nga udheheqesit revolucionare meshkuj nuk ishte e pelqyeshme ku sipasoje e se ciles u ekzekutua Marie Gouze , pas se ciles shoqatat , klubet u shperndane me dekret qeveritare.. Marei Gouze ka qene e vetmja feministe qe ka dhene jeten per seksin e saj ".
Me pastaj levizjet feministe me shume se kudotjeter maririne permasa ne SHBA.. Feministet amerikane ishin te lidhur ngushte me grupet qe luftonin per zhdukjen e skllaversise

Levizjet feministe tani ne kohet e fundit kane perfshire nje spekter shume me te gjere problemesh se ne te kaluaren . Tani levizjet feministe bejne presione per barazi ekonmike, per te drejtat e abortit dhe ndryshime ne ligjet per divorcim.
Ekziston nje mendim i ushqyer per kohe te gjate se meshkujt kane aftesi dhe dhunti per disa pune , ne krahasim me femrat , te cilat nuk mund ti kryejne sikurse mashkujt.
Mandej idejea e ndarjes se puneve te sferes private (e cila eshte e destinuar gruan) prej asaj publike( qe eshte e destinuar per burrin).

Pastaj pikepamje mbi inferioritetin e femres dhe varshmeria nga mashkulli .. Ide keto , qe kane sjelle ne kultivimin e shume paragjykimeve, stereotipeve , miteve sa i perkete statusit dhe roleve sociale , me ngjyrime gjinore .
Sipas ketyre pikepamjeve (stereotipeve ) pabarazia ne mes gjinive eshte e natyrshme , dhe se inferioriteti i femres eshte nje gjendje e natyrshme e percaktuare nga natyra , biologjia .

Feministet mendojne se kjo eshte nje ide , bindje qe nuk eshte racionale , nuk eshte i veretete dhe se pabarazia eshte e padrejte. Nje vetedije e tille eshte krijuare nga opinione , ide qe jane ushqyer nga mite dhe paragjykime .
Ne kuader te feminizmit, jane zhvilluare tri rryma te mendimit feminist :
1)feminizmi Liberal , 2) Socialist, 3) Radikal

Feminizmi Liberal

Nga zhvillimet politike , ne lirite dhe te drejtat e njeriut historia na meson qe grate kane qene te diskriminuara dhe te perjashtuara nga reformat progressive qe sjellnin idete e liberalizmi, si nje pikepamje filozofike qe mbeshtetej ne barazine dhe lirine e individit .
Grate kane qene te diskriminuare ( te trajtuara jobarabarte) ne te gjitha fushat ; si ne drejtat politike, ekonomike , sociale , mundesite per edukim , punesim, raport diskriminues ne paga

"Per me teper , trajtimi i ndryshem mund i ndryshem mund te ndodhe ne menyra te mbuluara : ne klase (uke drejtuar vemendje nga djemte) , ne pune (ku burrat vendosin burra ne vendet drejtuese) , ne politike ( ku grate mbahen jashte rrethit zyrtar) etj".
Ne keto raste ndodhe qe vleresimi grave nuk behet mbi baza te vlerave dhe cilesive individuale , por mbi baza gjinore ...Kjo bie ndesh me idealet e filozofise liberale.
"Kjo do te thote qe eshte e padrejte e padrejte , psh: qe te mos marresh ne pune njeriun me te kualifikuar per ate pune. Keshtu qe trajtimii ndryshem per shkak te gjiinise eshte i padrejte, ashtu siq eshte i padrejte diskriminimi i njerezve per shkak te ngjyres se lekures, perkatesise etnike, fese ose origjines shoqerore".

Zhdukja e pabarazive mbi baza gjinore (midis burrave dhe grave) eshte njera nder perkushtimet e feminizmit liberal , per tju siguruar trajtim dhe mundesi te barabarte ne shancet jetesore , sipas vlerave , cilesive dhe puneve individuale qe bejene .

Feminizmi Socialist

" Pabarazine midis grave dhe burrave filozofet socialist dhe markesist konsiderojne qe i kane prejardhjen ne mardheniet ekonomoike. Menyra kapitaliste e prodhimit mbeshtetet mbi punen e paguar dhe nje minimum mireqenie sociale . Ata qe nuk posedojne me kapitalin , te vetmen gje qe mund ta shesin per te siguruare jetesen eshte krahu punes .
Ne kapitalizem grate kane dy detyra : 1) e para te kujdesen per femijet e prinderit e moshuar dhe zevendesimin e fuqise punetore, ne fund te dites se punes . 2) e dyta, ato jane krah pune reserve , qe pronaret e kapitalit mund ta perdorin ne struktura te pershtatshme ekonomike.

Sipas feminizmit socialist eshte e pamundur ti jepet fund nenshtrimit dhe vartesise se grave, pa shmangur menyren e prodhimit kapitalist . Mirepo, feministet socialiste , nuk pajtohen me rrugen si do vazhdohet : A ka nevoje qe te lahen llogarite me mbizoterimin mashkullor , perveq nenshtrimit ekonomik ??"

LABI
06-12-07, 21:07
Feminizmi Radikal (1) Barazi midis gjinive

Rryma e Feminizmi radikal , eshte paraqitur , i perkete periudhes pas Luftes II Boterore . Feminizmi radikal thekson rendesine e biologjise ne vendin qe zene burrat dhe grate ne shoqeri Nenshtrimi fizik i grave eshte shkaku me i rendesishem i pabarazise sociale midis gjinive dhe thuhet se clirimi i grave duhet te mbeshtetet mbi njohurite lidhur me shtypjen biologjike dhe diskriminimin social. Kjo teme zhvillohet ne menyra te ndryshme nga feministet radikal
Ka njerez qe mendojne se gjinia biologjike nuk luan ndonje rol ne aftesite , dhuntite dhe mundesite e njerezve. Burrat dhe grate ngjasin me njeri-tjetrin. Pothuajse te gjithe ndiejme nje nevoje instinctive , per te pasur kontakt me nje ose me shume njerez dhe deshire per te pasur femije.

Seksi dhe riprodhimi jane fenomene natyrale, qe u perkasin te gjitha k ulturave . Kjo ben qe te kete ndryshim midis bashkepunimit te grave me burrat, per aktivitetin seksual dhe riprodhues Pare ngushte , vetem nje nga keto ndryshime i perket natyres , fakti qe vetem grate jane ne gjendje te lindin femije . Megjese biologjia, ne pergjithesi, eshte ne njejte, jane vene re ndryshime ne jeten e burrave dhe grave, ne pjesen me te madhe te shoqerise .

Pjesa me e madhe e barres per rritjen e femijeve dhe puneve shtepiake bie mbi grate, ndersa pjesa me e madhe e asaj qe ndodh jashte shtepise , ne pune , veprimtarine ekonomike, brenda firmave dhe organizatave politike, u eshte lene burrave. Per me teper, ka pikepamje te panumerta per sa i perket "tipikes" per grate dhe burrat lidhur me ndjenjat , qendrimet dhe aftesiste intelektuale .

Mund te thuhet se kjo paraqet nje teprim kolosal, te domethenies se biologjise. NJe fakt i vetem natyror, sjell me vete pasoja te panumerta kulturore dhe institucionale
Berthama tradicionale e familjes luan nje rol kryesor ne institucionalizimin e rolit te gjinise. Berthama e familjes ka dy funksione te rendesishme ;

E para formon nje suaze te pathyeshme per jeten e shume grave. Ato priren per ta ushtruar veprimtarine e tire brenda familjes, pjeserisht, sepse femijet varen prej tyre nga ana emocionale dhe pjeserisht, sepse ato vete varen ekonomikisht prej burrave te tire. E dyta roli i gjinise riprodhohet nepermjet pershtypjeve qe marrin femijet nga model ii rolit familjar. Ata mesohen me mendimin se grate zhvillohen me mire ne shtepi , ndersa burrat jashte shtepise. Familja tradicionale eshte nje fakt social dhe jo nje fakt natyral. Ajo ekziston, ngaqe aftesite riprodhuese te grave i bejne ato nena (dhe shtepiake) nga ana e natyres.

Te gjitha keto i pengojne grate dhe u heqin atyre mundesite per tu zhvilluar . Prandaj , ka arsye per te hequr dore nga keto qendrime dhe per ti shmangur institucionet qe i ruajne ato , ne menyre te veqante berthamen e familjes.

Si mund te behet kjo gje ?

Ka feministe radikale, qe duan ta heqin familjen . Ndonje shkon akoma me larg, duke thene se grate do te arrijne lirine dhe lulezimin , kur te lirohen nga shtatezania dhe lindja e femijeve Shulamith Firestone (nje feministe) , nga ana e wsaj , gjen nje zgjidhje te bazuar ne << mundesite moderne te zhvillimit te embrionit, qe do te thote fekondim artificial>> Raporti "gjysma e njerezimit duhet te linde dhe te rrite femije per te gjithe ju" do te behej faktik , perderisa fekondimi artificial dhe teknologjia e re e riprodhimit bejne te mundur krijimin e femijes jashte trupit te nenes .

Sh. Firestone , thote se : "grate duhet te lirohen nga tiranai e tyre biologjike me te gjitha mjetet e mundshme dhe rolin per lindjen dhe rritjen e femijeve duhet ta shperndajme ne gjithe shoqerine njerezore, te burrat po aq sa dhe te grate".

Ndersa Susana Moller Okin parapelqene nje zgjidhje me pak drastike
Okin kerkon , e para ndarjen e funksionit paresor te riprodhimit nga funksioni i shoqerorizimit, qe do te thote punen per rritjen e femijeve Nuk ka asnje arsye qe ti lihet pergjegjesia vetem nenes, pasi femija eshte shkeputur nga trupi i saj .E dyta, ajo shikon nje lidhje te pazgjidhshme midis clirimit te gruas dhe kontrollit te saj mbi aftesine per te lindur femije .

Revolucioni teknologjik, ne formen e mjeteve parandaluese dhe nderhyrjeve te sigurta te deshtimit , eshte nje nga kushtet e ketij kontrolli . Kushti tjeter eshte nje revolucion, me objketiv menyren e te menduarit dhe te jetuarit. Duhet te marre fund koncepti i rolit "natyral" te guras. .. "Ne kemi arritur nje pike ne zhvillimin teknologjik dhe ekonomik, ku duhet te lajme llogarite nje here e mire me rolin e gjinise , me nje perjashtim: ate qe ndodh, kur nje grua zgjedh vullnetarisht, aftesine per te formuar".

Feminizmi Radikal (2) ndryshimi midis gjinive

Ka feministe radikale, qe thkesojne rendesine e ndryshimeve midis burrit dhe gruas. Ideja e tire ehste e ndare ne dy pjese: 1) Ka ndryshime te rendesishme midis burrave dhe grave per sa i perket orientimit intelektual dhe formulimit te ceshtjeve normative dhe 2) epersia konjitive e grave dhe angazhimi i tire moral, nuk pranohen dhe nuk vleresohen ne shkallen e duhur.
Nje variant i ketij qendrimi eshte epistemologjia feministe (teoria e njohjes) . Femistet thone se veprimtaria konjtive e burrave dhe grave ndryshon qe ne vitet e par te jetes. Kur , per shembull , u tregojme nje grupi djemsh dhe vajzash , fotografi te sendeve te ndryshme dhe u themi qe ti grupojne, djemte u vene rendesi karakteristikave te lindura te sendit , ndersa vajzat karakteristikave funksionale dhe relacionale.

Ne te njejten menyre, sociologet merren me shume me aftesite dhe dhuntite individuale, ku shpjegojne qendrimet dhe sjelljen , ndersa sociologet nxjerrin ne radhe te pare lidhjet njerezore .
Ka nje problem ne faktin qe aftesite intelektuqale te burrave, ndikojne mbi veprimtarine e tire shkencore. Midis te tjerash , kjo mund te qoje qe sociologet te japin nje pamje te gabuar te shoqerise , qofte sepse pjesa me e madhe e kontributit shkon per te studiuar veprime individuale, qe faktikisht luajne nje rol te kufizuar, ose sepse interesa te vogla u kushtohen maredhenieve sociale, qe jane vertet te rendesishme.

Ekziston nje variant normative i feminizmit te ndryshimeve . Ai tote se burrat dhe grate duhen trajtuar ne menyra te ndryshme, perkohesisht per te krijuar nje barazi afatgjate . Ky variant niset nga vezhgimet se trajtimi i ndryshem qe ka karakterizuar shoqerine deri tani, ka favorizuar burrat.
Te gjitha propozimet per barazi permbajne ndryshime qe prekin privilegjet e burrave. Mirepo , ndonje propozim shkon me larg: Ai thote se grate (perkohesisht) duhet te trajtohen me mire se burrat.

Shembulli me i qarte per ket eshte ideja e trajtimit me pozitiv i grave ne kerkesat per vende te caktuara pune. DUhet hequr parimi i trajtimit te barabarte, qe eshte qendror, net e gjitha shtetet juridike, per te shmangur pabarazite, qe nuk mund te hiqen duke i trajtuar njesoj burrat dhe grate. Mendimi eshte se qindra vjet me diskriminim negative te grave , i bejne te nevojshme dhe te drejte disa dhjetevecare me nje praktike te kundert .

Ndikimi i Feminizmit

Mendimtaret e djathte, disa prej te cileve ndikonin ne politiken e qevereritare te disa vendeve te medha , perfshire Britanin e Madhe dhe SHBA ., mendojn se grate duhet tiu ktheheshin vlerave tradicionale te marteses dhe familjes .

Ata pretendonin se feminizmi e ka minuar shenjterine e marteses , ka ndihmuar per rritjen e numrit te familjeve me nje prind dhe madje i ka sjelle ankth edhe vete grave .
Grate qe kane zgjedhur te mbeten te pamartuara thuhet qe vuajn nga nje numer qrregullimesh mendore e fizike .

Pretendime te tilla ne te vertete binin ne kontradikte me perfundimet kryesore te kerkimeve per kete problem. Perqindjet e depresionit jane me te larta ne grate e martuara se ne ato te pamartuara dhe me te larta jane nder grate e martuara qe nuk jane ne pune ..
Duke krahasuar punen e paguar , martesen dhe femijet , studiuesit kane arritur ne perfundim se puna eshte "deri tani faktori me i fuqishem dhe me i qendrueshem per shendetin e mire te grave".

Arb
07-12-07, 15:57
feminizmi ka lind nga gra te shemtume e te trasha

jadore
08-12-07, 17:06
feminizmi ka lind nga gra te shemtume e te trasha

e ky eshte nje paragjykim shovenist apo ..??

Arb
04-02-10, 12:31
e ky eshte nje paragjykim shovenist apo ..??

Jo bre cfare paragjykimi shovenist.

Te gjitha ato femra qe nuk kane pjesen e vete, s'kane si ta gjejne pjesen tjeter. Keshtu qe bahen feministe. Ua merr mendja se eshte detyre e tyre, pergjegjesi e tyre te zgjedhin problemet e te gjitha femrave ne bote.

panta_rhei
04-02-10, 12:50
feminizmi ka lind nga gra te shemtume e te trasha
5*****

Kalimtare
04-02-10, 18:40
feminizmi ka lind nga gra te shemtume e te trasha

...hahahha
e emanzipimi?
Haj medet, e cka kan grat e ''shemtume'' dhe te trasha aman???

Penelope
04-02-10, 21:44
A thu bre a ka edhe meshkuj feminista , se per femna veq e di :)?

shfletuesi_
04-02-10, 22:15
Qeky LABI , qka eshte ka i meson ne Fakultet po vjen po i pershkrun ne FD qe me i mbajt mend ma shume.. Hahahahahhahaha :biggrin:

emine
04-02-10, 22:22
hajte femnes i ka hije me qen feminine,po qka me ju ba meshkujve qe jan ka na bahen feminina,:tongue: mi ule ne vek edhe naj dite e me sht vekin dong rrong:P

roadrunner
04-02-10, 22:26
http://4.bp.blogspot.com/_6qvAkSjpS6w/ReJujzh0UzI/AAAAAAAAAXg/ofGU9iCxSBI/s1600/feminist-man.jpg

LABI
06-02-10, 00:47
Qeky LABI , qka eshte ka i meson ne Fakultet po vjen po i pershkrun ne FD qe me i mbajt mend ma shume.. Hahahahahhahaha :biggrin:


ha ha haa! :biggrin:

LABI
06-02-10, 00:55
hajte femnes i ka hije me qen feminine,po qka me ju ba meshkujve qe jan ka na bahen feminina,:tongue: mi ule ne vek edhe naj dite e me sht vekin dong rrong:P

The regular feminist doesn't have to be visible !

:biggrin:

Kercovari
07-02-10, 20:54
cka zberthen ne praktike ky akronim feministe/feminizem/femina/sja kam iden dhe mos ja paqsha po dua te di...?!:biggrin: a eshte dicka qe hahet,lemohet,preket,shterngohet,rrihet?

valiii
07-02-10, 21:08
cka zberthen ne praktike ky akronim feministe/feminizem/femina/sja kam iden dhe mos ja paqsha po dua te di...?!:biggrin: a eshte dicka qe hahet,lemohet,preket,shterngohet,rrihet?
Jo bre s'preket e as qe bon mu lemu. Eshte nje ideologji e shpikur nga gjinia e dobet (mos ju vjen inat qe s'thash e bukur), pra, shume lehte mund ta quajme komunizem femror :P. Njejte sikur ato qurkat tona ne parlamentin e tu Kosoves qe pe qojne zanin nganihere nvend qe me shku te shpija e me qit pite a me vyfte gjo... Bile bile qysh e kuptoje une termin 'femiste' (me temen normal) eshte qe femra si femer me qene komplet femrore e ketu lirishte mundesh me perjashtu Melihate Termkollken e shumicen e atyre ne institucione te ndryshme qe demek lujtojne per te drejten e gruas qe edhe Kupes i ka ra hise kur po don po jau dheze e po jau ndal kur po don mikrofonin (ku po don ma drejtesi se mikrofonin me perdore te shpija)...

LABI
08-02-10, 12:17
Jo bre s'preket e as qe bon mu lemu. Eshte nje ideologji e shpikur nga gjinia e dobet (mos ju vjen inat qe s'thash e bukur), pra, shume lehte mund ta quajme komunizem femror :P. Njejte sikur ato qurkat tona ne parlamentin e tu Kosoves qe pe qojne zanin nganihere nvend qe me shku te shpija e me qit pite a me vyfte gjo... Bile bile qysh e kuptoje une termin 'femiste' (me temen normal) eshte qe femra si femer me qene komplet femrore e ketu lirishte mundesh me perjashtu Melihate Termkollken e shumicen e atyre ne institucione te ndryshme qe demek lujtojne per te drejten e gruas qe edhe Kupes i ka ra hise kur po don po jau dheze e po jau ndal kur po don mikrofonin (ku po don ma drejtesi se mikrofonin me perdore te shpija)...


Dicka me pak , e dicka me shume se aq/kaqq ! :biggrin: