Kein Macromedia Flashplayer? Klick bitte hier!
Dardania.de
Kethu Mbrapa   Dardania.de > Kultura > Historia Shqiptare
Emri
Fjalėkalimi
Historia Shqiptare Tė diskutojmė pėr historinė tonė!



Pėrgjigju
 
Funksionet e Temės Shfaq Modėt
Vjetėr 26-12-08, 15:21   #1
Psikologu
Shpirt shyptari
 
Avatari i Psikologu
 
Anėtarėsuar: 30-09-03
Postime: 6,907
Psikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėm
Gabim Mbretėria e Arbėrisė nė Dokumentet Papnore nė dhjetėvjeēarin e dytė tė shekullit XIV

Mbretėria e Arbėrisė nė Dokumentet Papnore nė dhjetėvjeēarin e dytė tė shekullit XIV
Mbretėria e Arbėrisė duket se ka qenė shumė mė komplekse sesa njihej deri mė sot, sidomos pėrsa i pėrket rolit rajonal tė kėsaj mbretėrie dhe pranisė sė saj si formacion politik nė arenėn ndėrkombėtare.

Sigurisht qė nuk kanė munguar studiuesit qė janė marrė me Mbretėrinė e Arbėrisė, me karakterin, funksionimin, rolin dhe rėndėsinė e saj,1) por mėsa duket, njė studiues i shek. XIV e ka tė pamundur tė vazhdojė punėn e tij kėrkimore pa u ndalur nė mėnyrė tė veēantė tek ky formacion politik, pėr tė ndriēuar ndonjė aspekt tė veēantė tė kėsaj mbretėrie. Fjala ėshtė veēanėrsht pėr ndriēimin mė tė plotė tė rrethanave historiko-politike, socio-religjioze nė tė cilat jetonte populli shqiptar nė shekullin XIV.

Nė kėtė studim do tė pėrqėndrohemi kryesisht tek marrėdhėniet e Mbretėrisė sė Arbėrisė me Papatin nė dhjetėvjeēarin e dytė tė shekullit XIV, i cili nė kėtė kohė ishte pushteti qendror i mesjetės evropiano-perėndimore, marrėdhėnie kėto qė deri tani nuk janė marrė nė analizė.

Ėshtė tashmė i njohur fakti qė Mbretėria e Arbėrisė u shpall zyrtarisht si formacion politik mė 21 shkurt 1272, nga Karli I Anzhu2). Nė fakt, termi Regnum Albaniae (Mbretėria e Arbėrisė) kishte filluar tė pėrdorej qė mė herėt, dhe konkretisht qė nė vitin 1267 nė kancelarinė anzhuine.3) Nė vitin 1272, Mbretėria e Arbėrisė, iu servir shqiptarėve si pasardhėse e natyrshme e Principatės sė Arbėrit. Medievisti shqiptar Pėllumb Xhufi vė nė dukje se, pavarėsisht se Anzhuinėt e servirin atė si pasardhėse tė Principatės sė Arbėrit, Mbretėria e Arbėrisė nuk kishte asnjė lloj lidhjeje historike, e aq mė pak vazhdimėsi me Principatėn e Arbėrit, jo vetėm pėrsa i pėrket rrethanave nė tė cilat u krijuan secila, si qėllimeve tė cilave duhet t'u shėrbenin, ashtu edhe pėr sa i pėrket funksionit tė secilės dhe mėnyrės se si u receptuan ato nga shqiptarėt.4) Ducellier ėshtė i mendimit se kjo mbretėri ishte njė structure politique artificielle … régime d'occupation militaire, tout y a été fait par la guerre et pour la guerre.5)

Megjithatė, ajo ishte njė mbretėri, un royaume distinct du royaume de Naples,6) dhe si e tillė kishte mjetet dhe organet e veta administrative, tė cilat ishin pėrqėndruar nė kryeqytetin e mbretėrisė qė ishte Durrėsi. Pėrsa i pėrket rėndėsisė qė pati kjo mbretėri nė arenėn ndėrkombėtare, pak rėndėsi ka nėse ajo vetė ishte strukturė artificiale apo formacion politik organik. Rėndėsia kryesore qė ky fenomen pati pėr trojet shqiptare ėshtė statusi qė forcat politike vendore fituan nga kjo shpallje mbretėrie, njė status ky mbretėrie mesjetare, i cili nuk mund tė ishte i pėrkohshėm, por i gjithėhershėm, pavarsisht nga jetėgjatėsia e Anzhuinėve nė territoret shqiptare, dhe pavarėsisht nėse kishte gjithmonė njė mbret apo jo. Njė herė e shpallur, mbretėria mesjetare nuk mund tė shpėrbehej mė.
Regnum Albaniae u shpall zyrtarisht nė vitin 1272, megjithatė dokumentet e para papnore nė tė cilat pėrmendet ky formacion politik me kėtė emėr, datojnė nga dhjetėvjeēari i dytė i shekullit XIV, dhe pikėrisht nga viti 1317. Njėri prej kėtyre dokumenteve ėshtė nga maji i kėtij viti7) dhe tjetri nga shtatori i po kėtij viti.8) Dokumenti i majit me siguri qė ėshtė shkruar pikėrisht nė kohėn kur nė Selinė Papnore kanė arritur sinjalet e para pėr persekutimet qė mbretėrit serbė kishin filluar qė t'u shkaktonin katolikėve nė territoret shqiptare. Pėr njė fenomen tė tillė flet qartė bula papnore e shtatorit tė vitit 1317, nė tė cilėn bėhet e njohur se me datė 17 shtator tė vitit 1317, Ndreu, ipeshkvi katolik i Krujės, ishtė dėbuar me dhunė nga posti i tij.9)
Bulat e shumta papnore qė datojnė nga viti 1317 deri nė vitin 1320, nė tė cilat pothuajse gjithmonė pėrmendet Regnum Albaniae, direkt apo indirekt tė gjitha kanė lidhje me njė kryengritje qė po pėrgatitej kundėr sundimit serb, sundim ky qė po u shkaktonte shumė vuajtje katolikėve tė territoreve shqiptare qė ishin pushtuar nga mbretėrit serbė.
Nė vitin 1319 do tė ndeshemi me shumė bula papnore nė tė cilat adresohet Regnum Albaniae, dhe tė gjitha kėto bula janė nė kontekstin e njė kryqėzate. Mė 17 qershor 1319, Papa Gjoni XXII, filloi pėrpilimin e njė plani pėr kryqėzatė kundėr mbretit Serb. Nė fakt, pėrpilimi i kėtij plani deri tani ėshtė menduar dhe interpretuar si ide e Anzhuinėve, dhe konkretisht e Filipit, princit tė Tarentit,10) i cili nėpėrmjet njė letre duket se i kishte parashtruar Papės Gjoni XXII, gjendjen e keqe tė katolikėve shqiptarė nėn sundimin e mbretėrve serbė, dhe i kishte kėrkuar Atij qė t'i mbronte ata me ndihmėn e njė koalicioni.11) Kėsaj letre Papa i ktheu pėrgjigje mė 12 maj 1319,(12) duke e siguruar qė ishte i gatshėm pėr ēfarėdo lloj iniciative. Papa shtonte me kėtė rast se tė gatshėm njėlloj ishin edhe Karli I Roberti, mbreti i Hungarisė (1308-1342), si dhe Mladeni II, bani i Kroacisė dhe Bosnjės.13) Megjithatė, mund tė themi pa frikė qė Papa Gjoni XXII, sė paku qė nga viti 1317 e njihte mirė gjendjen e katolikėve nė territoret shqiptare, siē kemi parė nga bula qė kishte lidhje me Ndreun e Krujės, kėshtu qė nga ky kėndvėshtrim ai nuk mėsoi asgjė tė re nga letra e Filipit, pėrveē faktit qė Filipi vetė e njihte tepėr vonė gjendjen e keqe tė katolikėve tė Mbretėrisė sė Arbėrisė. Ndoshta ky ėshtė shkaku pse Papa Gjoni XXII u drejtohet vetė shqiptarėve pėr tė marrė pėrsipėr kryqėzatėn kundėr serbėve.


__________________
Njerzitė fisnikė , me ligjeraten e tyre , fitojnė mė shumė armiq, sesa njerzit e ligj me veprimet e tyre tė liga.

Zhan Pol
Psikologu Nuk ėshtė nė linjė   Pėrgjigju Me Kuotė
Nyje Interesante
Vjetėr 26-12-08, 15:21   #2
Psikologu
Shpirt shyptari
 
Avatari i Psikologu
 
Anėtarėsuar: 30-09-03
Postime: 6,907
Psikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėm
Gabim Titulli: Mbretėria e Arbėrisė nė Dokumentet Papnore nė dhjetėvjeēarin e dytė tė shekullit XIV

Mė 17 qershor 1319 Papa Gjoni XXII u dėrgoi letra Muzakajve14): Mentul Muzakės, kontit tė Kėlcyrės, Ndre Muzakės, marshallit tė Mbretėrisė sė Arbėrisė (regni Albaniae marescalco), Theodor Muzakės, protosevastor-it tė Mbretėrisė sė Arbėrisė, tė cilėt i kishin pronat e tyre nė jug tė Shqipėrisė sė sotme; princėrve tė Shqipėrisė sė Mesme dhe tė Veriut:15) Guljelm Blinishtit, protosevaston, Guljelm Aranitit, protholegaturo, Kalgjon (Calojohanni) Blinishtit, Pal Matrangės dhe baronėve tė tjerė tė Mbretėrisė sė Arbėrisė (ceterisque baronibus regni Albaniae), si dhe Ladislavit, kontit tė Mbretėrisė sė Arbėrisė,16) duke i vėnė nė dijeni qė Ai ishte i informuar pėr vuajtjet e tyre nėn tiraninė e rėndė tė mbretit tė Serbisė (sub gravi tirannide illius regis perfidi Rascie nedum scismatici et religionis christiane totaliter inimici).17)

Njė dokument i tillė, qė nė rrethana tė caktuara mund tė ishte shprehje e njė interesi formal tė njė autoriteti qendror me autoritetet lokale, shoqėrohet me njė interesim dhe pėrkushtim tė veēantė tė Papės Gjoni XXII pėr zgjidhjen e problemeve nė "periferi", siē ishte Mbretėria e Arbėrisė pėrsa i pėrket kriterit "kufi me botėn bizantine." Ky interes dhe pėrkushtim vihet re nė caktimin e njė mėnyre mė tė gjallė komunikimi midis fisnikėve lokalė dhe Selisė sė Shenjtė, mėnyrė kjo qė u mishėrua nė caktimin e njė personi nė kėmbė tė tij, person ky qė do tė jepte udhėzime (oraculo vive vocis) me autoritetin e plotė tė pontifikatit tė lartė. Vlerėsimi dhe besimi i lartė i Papės Gjoni XXII tek forcat lokale shprehet hapur kur personi i kontaktit pėr njė ēėshtje kaq delikate dhe tė rėndėsishme zgjidhet njė vendas, siē ėshtė Ndreu, ipeshkvi i Krujės.

Po t'i referohemi mėnyrės sesi Papati u drejtohet forcave politike shqiptare, vėmė re qė ky autoritet ishte i mirėinformuar, jo vetėm pėr forcat politike tė Mbretėrisė sė Arbėrit, por edhe pėr marrėdhėniet e tyre dhe pėr distancat gjeografike qė ishin midis tyre. Nuk ėshtė rastėsi qė Papa u drejtohet atyre nė grupe: nė njė letėr Muzakajve, nė njė tjetėr Blinishtėve, Aranitėve, Matrangėve, dhe nė njė tjetėr Ladislav Jonimės (Radislaut Gonomes), kontit tė Dioklesė dhe tė Arbėrisė bregdetare, me pothuajse tė njėjtat fjalė, tė njėjtat udhėzime, dhe u sugjeron tė njėjtin person-kontakti me rol udhėheqės: Ndreun, Ipeshkvin e Krujės. Ky lloj grupimi i forcave politike nė dokumentin papnor, tė shtyn tė mendosh qė nė radhė tė parė Papa Gjon XXII nxiste bashkimin e kėtyre forcave, si forca politike, dhe nė kėtė kontekst Ndreu i Krujės kishte edhe njė mision indirekt pėrveē atij tė udhėheqjes sė kryqėzatės nė fjalė: atė tė bashkimit tė forcave politike tė Mbretėrisė sė Arbėrit.
__________________
Njerzitė fisnikė , me ligjeraten e tyre , fitojnė mė shumė armiq, sesa njerzit e ligj me veprimet e tyre tė liga.

Zhan Pol
Psikologu Nuk ėshtė nė linjė   Pėrgjigju Me Kuotė
Vjetėr 26-12-08, 15:22   #3
Psikologu
Shpirt shyptari
 
Avatari i Psikologu
 
Anėtarėsuar: 30-09-03
Postime: 6,907
Psikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėm
Gabim Titulli: Mbretėria e Arbėrisė nė Dokumentet Papnore nė dhjetėvjeēarin e dytė tė shekullit XIV

Nė botimin e ri tė Historisė sė Shqipėrisė bulat papnore interpretohen sikur fisnikėt shqiptarė ishin tė ritit ortodoks dhe gjithė letėrkėmbimi i tyre me Papėn shpjegohet sikur ata donin tė braktisnin ritin ortodoks dhe tė pėrqafonin katoliēizmin pėr interesa politike, duke u ndarė edhe kishėrisht nga pushtuesit serbė.18) Dokumentet origjinale nuk lėnė tė kuptosh njė gjė tė tillė. Papa Gjoni XXII u drejtohet atyre si "dilecti filii"19) dhe njė adresim i tillė nuk u bėhej kurrė atyre qė nuk ishin tashmė katolikė tė devotshėm.20) Njė adresim i tillė i bėhet madje edhe Ladislavit,21) i cili nga emri ėshtė konkluduar se duhet tė jetė sllav dhe i ritit lindor.22) Ėshtė pikėrisht emri i tij ai qė i ka ngatėrruar shumė studiues seriozė qė tė mos e quajnė atė katolik. Fakti qė Papa i drejtohet atij si "dilectus filius" duke e konsideruar atė katolik tė devotshėm, nuk duhet tė na ēudisė, sepse dihet tashmė qė Dioklea ishte nėn ndikimin e princeshės katolike, gruas franceze tė mbretit Stefan I Urosh, Helenės, dhe ajo kishte vazhduar njė aktivitet tė dendur katolik,23) dhe njė korrespondencė mjaft tė gjallė me Papatin nė lidhje me ēėshtjet e besimit.

Stefan Dragutini, i cili sundoi i vetėm pėr njė periudhė tė shkurtėr (nė vitet 1276-1282), pasi ndau tokat nėn sundimin e tij nė tri pjesė (midis dy bijve dhe gruas sė tij Helenės), Helenės i la pronat e bregdetit qė nga jugu i Dubrovnikut deri nė Shkodėr, toka kėto qė pėr njė kohė tė gjatė u njohėn si pronat e nėnės mbretėreshė (domina regina mater). Nė brendėsi tė vendit i la Plavėn (pranė Gucisė) nė Limin verior dhe kėshtjellėn Brnjaci nė pjesėn e sipėrme tė Ibrit.24) Nė kėtė mėnyrė Helena e kishte tėrė Dioklenė nėn sundimin e saj tė plotė dhe sigurisht qė vazhdoi aktivitetin e saj pro interesave katolike nė kėto territore, duke i lėnė Papatit dorė tė lirė pėrsa u pėrket ēėshtjeve religjioze, gjė qė pėrligjte mė vonė edhe planet politike qė Papati pėrgatiste kundėr skizmatikėve nė kėto zona. Nė kėtė kuadėr, nuk ka pse tė jetė ēudi qė njė "sllav"25) nga zona e Dioklesė tė jetė katolik i devotshėm dhe njė ndėr forcat kryesore politike tė Mbretėrisė sė Arbėrisė, qė nė thelb ishte njė mbretėri katolike.
__________________
Njerzitė fisnikė , me ligjeraten e tyre , fitojnė mė shumė armiq, sesa njerzit e ligj me veprimet e tyre tė liga.

Zhan Pol
Psikologu Nuk ėshtė nė linjė   Pėrgjigju Me Kuotė
Vjetėr 26-12-08, 15:22   #4
Psikologu
Shpirt shyptari
 
Avatari i Psikologu
 
Anėtarėsuar: 30-09-03
Postime: 6,907
Psikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėm
Gabim Titulli: Mbretėria e Arbėrisė nė Dokumentet Papnore nė dhjetėvjeēarin e dytė tė shekullit XIV

Edhe sikur Ladislaus tė ishte vėrtetė sllav, kjo nuk do tė pėrbėnte asnjė kundėrargument pėrsa kemi pohuar mė sipėr, qė Papati dėshironte tė forconte identitetin lokal tė Mbretėrisė sė Arbėrisė. Duke pasur parasysh qė nė mesjetė nuk ekzistonte koncepti komb, pra as kriteret qė pėrbėjnė njė komb, siē ėshtė gjuha, zakonet dhe kultura e pėrbashkėt si mjet identiteti kombėtar, dhe hapėsira e pėrbashkėt gjeografike, mbretėritė nuk bazoheshin nė tė tilla kritere qė janė moderne pėr nga konceptimi. Mbretėria e Arbėrisė, qė ishte njė formacion politik i mbėshtetur kryesisht mbi kriterin "fe katolike" mund tė ketė qenė shtrirė deri nė jug tė Dubrovnikut, ku ishin pronat e Helenės, Nėnės Mbretėreshė dhe ku duhet tė ketė sunduar Ladislav Jonima, konti i Dioklesė dhe i Arbėrisė bregdetare. Megjithatė, kėto kufij veriorė janė tė diskutueshėm dhe nuk mund tė pėrcaktohen me siguri, pėrderisa kemi njė ndėrthurje tė elementeve katolikė e sllavo-ortodoksė, qė kanė bashkėjetuar. Kjo bashkėjetesė ka qenė paqėsore deri nė momentin kur mbretėrit serbė filluan politikat persekutuese ndaj katolikėve, duke futur elementet e para tė fanatizmit fetar nė shoqėrinė mesjetare Ballkano-perėndimore.

Nuk ndodh shpesh qė Papati t'u drejtohet me emėr dhe me titull secilit prej fisnikėve tė njė mbretėrie. Rasti mė i zakonshėm ėshtė qė Papa u drejtohet me bulė mbretit dhe fisnikėve nė pėrgjithėsi, pa pėrmendur emrat e fisnikėve. Me kėtė akt, Papa Gjon XXII dėshironte njėkohėsisht tė tregonte qė ai e njihte Mbretėrinė e Arbėrisė me kėta kufij, dhe si forcė politike udhėheqėse tė saj, kėta fisnikė, mė shumė se njė mbret cilidoqoftė qoftė ai.26) Zyrtarisht shqiptarėt njihnin si zot Filipin e Tarentit, tė birin e Karlit II Anzhu, por ai nuk adresohet dhe mesa duket as nuk njihet si mbret i shqiptarėve nė kancelarinė papnore, ndoshta pėr shkak tė vėllait, Robertit, mbretit tė Napolit. Kėshtu, nė njė dokument papnor tė 12 majit 1319, ku Papa Gjoni XXII i drejtohet Filipit, ai e quan atė "Dilecto filio nobili viro Philippo clarae memoriae regis Siciliae filio, principi Tarentino,27) por asgjė mė shumė se kaq, pėrsa i pėrket lidhjes sė tij me Regnum Albaniae,28) pra pa e njohur atė si mbret tė Arbėrisė, nė njė kohė qė normalisht ėshtė e detyrueshme pėr kancelarėt papnore t'i drejtohen adresantit tė tyre me tė gjithė titujt qė ai zotėron.

Njė fakt tjetėr qė flet nė favor tė njė Mbretėrie tė Arbėrisė si njė mbretėri e ndryshme nga Mbretėria anzhuine e Arbėrisė nė sytė e papatit, janė territoret qė pėrfshin Mbretėria e Arbėrisė nėė fundin tė viteve 20 tė shekulli XIV. Duke u nisur nga kėto dokumente papnore qė kanė si qėllim qė tė arrijnė t'i bashkojnė tė gjitha forcat politike shqiptare, Shuflaj ka arritur tė pėrcaktojė thelbin e Shqipėrisė etnike tė mesjetės. Si kufi jugor studiuesi kroat ka marrė territoret qė posedonte Mentul Muzaka qė shkonin deri nė Kėlcyrė,29) si lindorė territoret e Ohrit dhe tė Dibrės, ku shtrinin sundimin e tyre Matrangėt dhe si veriorė territoret e Blinishtėve qė posedonin Mirditėn deri nė Ulqin dhe Danjė. Do tė ishte mė e saktė nėse kėto territore t'i konsideronim si territoret apo kujfijt e Mbretėrisė sė Arbėrisė - formacion politik, dhe jo si territoret e Shqipėrisė etnike qė shtriheshin shumė mė gjerė se kaq. Duke qenė njė mbretėri me karakter katolik,30) nė kėtė formacion politik nuk janė pėrshirė territoret shqiptare qė ishin tė ritit bizantino-ortodoks.
Nė vazhdim po paraqesim kufijtė e ngushtė tė Mbretėrisė anzhuine tė Arbėrisė pėr tė pėrqasur kėshtu dy fazat e jetės sė kėsaj mbretėrie: asaj anzhuine dhe asaj me karakter tė mirėfilltė lokal, siē e njeh papati nė bulat papnore tė vitit 1319.
__________________
Njerzitė fisnikė , me ligjeraten e tyre , fitojnė mė shumė armiq, sesa njerzit e ligj me veprimet e tyre tė liga.

Zhan Pol
Psikologu Nuk ėshtė nė linjė   Pėrgjigju Me Kuotė
Vjetėr 26-12-08, 15:23   #5
Psikologu
Shpirt shyptari
 
Avatari i Psikologu
 
Anėtarėsuar: 30-09-03
Postime: 6,907
Psikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėm
Gabim Titulli: Mbretėria e Arbėrisė nė Dokumentet Papnore nė dhjetėvjeēarin e dytė tė shekullit XIV

Sipas studimeve tė Carabellese, Mbretėria e Arbėrisė, e krijuar nga Karli I Anzhu (1272), shtrihej nga Malet e Karaburunit deri nė Grykėderdhjen e Drinit, nga gjiri i Vlorės deri nė Lezhė, dhe me kufij shumė tė papėrcaktuar nė brendėsinė malore.31) Anzhuinėt e kishin projektuar dhe e ndėrtuan atė si njė bėrthamė tė njė perandorie tė tėrė ballkanike.32) Fisnikėve shqiptarė u ishte premtuar qė do tė mbroheshin nga ēdo lloj armiku, do t'u ruhej autonomia dhe do tė luanin rol parėsor.33) Megjithatė atyre jo vetėm qė nuk iu njohėn aspiratat politike, por pėr t'i detyruar qė t'i qėndronin besnikė Karlit tė parė Anzhu, u morėn dhe u mbajtėn edhe robėr.34) Nė njė situatė tė tillė - kėtu nė fakt nuk janė pėrmendur aspektet e tjera tė regjimit tė rreptė shfrytėzues tė Anzhuinėve, si taksat e detyrimet qė i imponoheshin popullsisė vendase nė mėnyre arbitrare - popullsisė dhe fisnikėrisė vendase nuk i mbetej tjetėr veēse t'i kundėrvihej kėtij sundimi.35)

Forcė tėrheqėse e kėtij orientimi tė ri kundėrvėnės tė aristokracisė shqiptare ishin bėrė ata fisnikė qė nuk ishin pėrfshirė nė Mbretėrinė e Arbėrisė kur ajo u krijua, gjė qė ata e kishin dėshiruar me shumė forcė, me shpresėn qė do tė mbroheshin nga sulmet serbe qė i kėrcėnonin vazhdimisht. Tė tillė kishin qenė Pal Gropa e Gjin Muzaka, zotėr pėrkatėsisht tė zonės sė Dibrės36) dhe asaj tė Beratit. Me kėta fisnikė qenė bashkuar edhe tė tjerė, nga ata qė ishin njohur si vasalė tė mbretit Karl I, tė cilėt ky i fundit i quajti "tradhėtarėt e mi" (proditores nostros).37) Tė tillė fisnikė ishin Blinishtėt, Skurrajt, Jonimėt etj. Pas kėsaj "Mbretėria (Anzhuine) e Arbėrisė" u reduktua nė kėshtjellat bregdetare tė Durrėsit, Vlorės e Kaninės.38) Pėr shkak tė Vesprit Sicilian,39) anzhuinėt e humbėn fare pėr ca kohė Mbretėrinė e Arbėrisė, tė cilėn e ripushtuan bizantinėt (1282).40) Si pasojė e marrėdhėnieve tė tilla tė Anzhuinėve me forcat politike vendase, Mbretėria anzhuine e Arbėrisė, nė vend qė tė zgjerohej, u reduktua tashmė qė nė vitin 1292 vetėm nė qytetin e Durrėsit dhe nė ca territore rreth tij.41)

Duke qenė tė sulmuar nga mbreti serb Stefan Uroshi II Milutini, qė kishte ardhur deri nė vijėn Mat-Ohėr, nė vitet '90 tė shekullit XIII, shqiptarėt filluan t'i rimarrin nė konsideratė ndihmat qė mund t'u ofronin anzhuinėt nė neutralizimin e tensioneve me fqinjėt sulmues. Nė kėtė kuadėr, nė shtator 1304, bashkėsia qytetare e Durrėsit dhe krerėt shqiptarė nga familjet Matranga, Arianiti, Skurra, Blinishti, Zenebishti, Shpata etj., njohėn pėr kryezot princin Filip tė Tarentit, djalin e mbretit Karl II Anzhu, i cili bashkė me Karlin II u konfirmoi qytetarėve tė Durrėsit dhe fisnikėve shqiptarė, tė gjitha privilegjet qė u kishte dhėnė mė parė Karli I. Pėr mė tepėr, nė vitin 1305, Karli II u dha shumė privilegje tė tjera ekonomike qyteteve tė Adriatikut.42) Megjithatė, kur erdhi puna pėr tė vendosur pushtet real nė Durrės dhe nė Mbretėrinė e Arbėrisė, anzhuinėt e Napolit u panė dhe u trajtuan si armiq nga fisnikėria vendase. Studiuesi i dinastisė Anzhuine, Andreas Kiessewetter konkludon qė Mbretėria e re anzhuine e Arbėrisė nuk arriti mė qė tė shtrihej pėrtej mureve rrethuese tė Durrėsit, dhe Filipi I nuk pretendoi kurrė qė tė quhej Mbret i Arbėrisė, por pėrdori vetėm titullin Zot i Mbretėrisė sė Arbėrisė (Dominus Regni Albaniae).

Pėr shkak tė marrėdhėnieve jo tė mira me vendasit (shqiptarėt), anzhuinėt e Napolit arritėn deri aty sa nė vitin 1311 tė mendonin t'i ndėrronin zotėrimet e tyre me Sicilinė e Frederikut tė Aragonės.44) Por titullari i kėsaj tė fundit, Frederiku i Aragonės, pasi mori vesh qė nė Durrės dhe nė "Mbretėrinė e Arbėrisė" ishte e vėshtirė tė vendosėsh njė pushtet real nga jashtė, nuk e pranoi ofertėn e Anzhuinėve, megjithėse e dinte qė kėto territore "ishin shumė tė pasura e bujare".45)
__________________
Njerzitė fisnikė , me ligjeraten e tyre , fitojnė mė shumė armiq, sesa njerzit e ligj me veprimet e tyre tė liga.

Zhan Pol
Psikologu Nuk ėshtė nė linjė   Pėrgjigju Me Kuotė
Vjetėr 26-12-08, 15:24   #6
Psikologu
Shpirt shyptari
 
Avatari i Psikologu
 
Anėtarėsuar: 30-09-03
Postime: 6,907
Psikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėm
Gabim Titulli: Mbretėria e Arbėrisė nė Dokumentet Papnore nė dhjetėvjeēarin e dytė tė shekullit XIV

Duke pasur parasysh tė gjitha kėto zhvillime midis anzhuinėve dhe shqiptarėve vendas, nuk mund tė ishte kurrsesi e vėrtetė qė tė gjithė territoret qė Papati ia njeh Mbretėrisė sė Arbėrisė nė bulat papnore tė vitit 1319 tė ishin territore tė Mbretėrisė anzhuine tė Arbėrisė. Konkluzioni i natyrshėm i gjithė kėsaj ėshtė qė Papa Gjoni XXII e shikonte Mbretėrinė e Arbėrisė si njė mbretėri me karakter kryesisht lokalo-vendor. Nė rrethanat e njė rreziku tė madh jo vetėm pėr elementin katolik nė territoret shqiptare, por edhe pėr katolikėt nė Gadishullin Apenin, qė vinte nga Serbėt ortodoksė e bashkuar me perandorėt bizantinė, Papati ishte i interesuar tė forconte identitetin dhe karakterin lokalo-vendor tė kėsaj mbretėrie, si mbretėri e bazuar nė fenė katolike.

Njė konkluzion i tillė, nė pamje tė parė na bėn tė mendojmė qė marrėdhėniet e Papatit me anzhuinėt nė pėrgjithėsi nuk qėndronin mė nė lartėsinė e dikurshme46) gjatė pontifikatit tė Gjonit XXII, megjithėse kjo nuk do tė thotė qė kėto marrėdhėnie ishin tė kėqija. Mbretėria e Anzhuinėve ishte krijuar si feud pontifikal dhe ishte quajtur krahu shekullor i kishės nė Itali. Gjithsesi kjo nuk e pengonte Papatin tė synonte tė vendoste marrėdhėnie aktive me vetė forcat lokale pėr tė zgjidhur me efikasitet problemin shqetėsues. Ky lloj pragmatizmi i Selisė Papnore gjatė shekullit XIV nuk ishte pa precedencė.

Kishte shpesh raste tė ngjashme kur Papati nė vend qė tė vepronte indirekt nėpėrmjet njė mbreti formal, vendoste marrėdhėnie direkte me fisnikėt mė tė pushtetshėm tė vendit pėr njė zgjidhje tė shpejtė tė problemeve. Shpesh Selia papnore ishte shumė mė tepėr e informuar mbi forcat reale udhėheqėse nė njė vend, sesa ē'mund tė mendohet, dhe shumė mė e shpejtė nė veprim sesa ē'do tė ishte normale pėr njė pushtet qendror me pėrmasat qė Papati kishte nė mesjetė.47)
Megjithatė, mund tė flitet edhe pėr marrėdhėnieve jo tė mira tė Papės Gjoni XXII me Mbretėrinė e Sicilisė, hipotezė kjo e ngritur dhe e argumentuar nga studiuesi i mirėnjohur Gennaro Maria Monti. Synimet armiqėsore tė Papės Gjoni XXII ndaj anzhuinėve, sipas Montit, u shpalosėn kur Ai tentoi tė formonte njė mbretėri laike vasale tė Kishės nė Italinė Veriore. Megjithėse kjo pėrpjekje dėshtoi pėr shkak tė kundėrshtimit tė tė gjithė forcave tė tjera tė gadishullit Italik,48) ajo shėnoi kulmin e krizės sė Mbretėrisė Anzhuine, e cila, sipas Montit, shėnoi edhe fillimin e degradimit tė kėsaj mbretėrie.49) Dėshtimin e Anzhuinėve dhe tė Mbretėrisė sė Sicilisė, Monti e shpjegon nė njė kontekst mė tė gjerė se kaq.

Ai e pėrshkruan atė si rrjedhojė tė pamundėsisė sė Mbretėrisė sė Sicilisė pėr tė zgjeruar pushtetin e saj. Ky pushtet me kalimin e kohės u ngushtua akoma mė shumė nė territorin midis detit dhe Shtetit tė Kishės me tė cilat kufizohej. Anzhuinėt nuk guxonin tė preknin territoret tokėsore me tė cilat kufizoheshin, pėr shkak tė lidhjes fetare dhe politike me Papatin, ndaj dhe e vetmja rrugė pėr zgjerim i kishte mbetur deti; por edhe ky drejtim vetėm nė ato raste kur territoret pėrtej detit ishin zotėrime tė largėta dhe jo-organike si dhe pak tė mbrojtura dhe pa kufij territorialė pėr tė mos u pėrplasur me armiq tė pushtetshėm.50)

Vėrtetė qė para se tė shpallej nga Karli I Anzhu, Mbretėria e Arbėrisė edhe mund tė quhej njė "zotėrim jo-organik, pak i mbrojtur, pa kufij territorialė tė pėrcaktuar qartė", nė kėndvėshtrimin e perėndimorėve katolikė, po tė mbajmė parasysh qė, pas ndarjes sė krishtėrimit nė Bizant dhe nė kishė katolike perėndimore, territoret shqiptare ishin tė paorganizuara. Megjithatė rrethanat kishin ndryshuar nė fillimin e shekullit XIV. Rėnia e Konstantinopojės (1204) dhe sidomos vendosja e regjimit Anzhuin nė brigjet juglindore tė Adriatikut, kishin ndikuar pozitivisht nė konsolidimin e katolicizmit nė territoret shqiptare, dhe me kėtė konsolidim ishte forcuar ndikimi i papatit nė vend, dhe ishte rritur vetėndėrgjegjėsimi lokal, qoftė nė pikėpamje religjioze e sociale-kulturore, qoftė nė pikėpamje politike.

Lidhja direkte e Papatit me forcat politike tė Mbretėrisė sė Arbėrisė, e krijuar nėpėrmjet klerikėve, kishte nxjerrė nė pah qėllimet e pėrbashkėta tė tyre pėrsa i pėrket situatės nė kufijtė me serbėt skizmatikė. Si forcat politike shqiptare, ashtu edhe Papati e perceptonin rrezikshmėrinė e serbėve dhe bizantinėve me pothuajse tė njejtat shqetėsime. Nėse forcat politike ishin kryesisht tė interesuara pėr pronat e tyre, Papati ishte i interesuar pėr kishėn e tij nė vend. Anzhuinėt ishin shumė larg forcave politike tė Mbretėrisė sė Arbėrisė dhe shumė larg Papatit, pėrsa i pėrket kėtyre qėllimeve dhe kėtyre perceptimeve, gjė qė do ta shpjegojmė nė vazhdim. Prandaj do tė ishte shumė logjike qė Papati, duke u nisur nga specifikat e zonės, ta konsideronte Mbretėrinė e Arbėrisė si krahun shekullar tė tij dhe madje jo vetėm nė kuptimin e ngushtė tė fjalės, por kryesisht pėr ēėshtjet shpirtėrore nė Ballkan.
__________________
Njerzitė fisnikė , me ligjeraten e tyre , fitojnė mė shumė armiq, sesa njerzit e ligj me veprimet e tyre tė liga.

Zhan Pol
Psikologu Nuk ėshtė nė linjė   Pėrgjigju Me Kuotė
Vjetėr 26-12-08, 15:24   #7
Psikologu
Shpirt shyptari
 
Avatari i Psikologu
 
Anėtarėsuar: 30-09-03
Postime: 6,907
Psikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėm
Gabim Titulli: Mbretėria e Arbėrisė nė Dokumentet Papnore nė dhjetėvjeēarin e dytė tė shekullit XIV

Anzhuinėt, qė nuk u pritėn mirė nga shqiptarėt, mė sa duket kishin humbur edhe besimin e Papės Gjoni XXII, pėr shkak tė lidhjeve qė ata kishin krijuar dhe ushqyer me serbėt skizmatikė dhe me bullgarėt.51) Se ēfarė pozicioni do tė mbanin anzhuinėt nė ēėshtjet delikatė tė shqiptarėve, kėtė ata e kishin bėrė tė qartė qė nė tė famshmin "Privilegj" tė Pal Gropės mė 18 maj 1273. Nė kėtė privilegj tė dhėnė nga Karlit I Anzhu shkruhet qė Pal Gropa duhet tė kėnaqej me ca fshatra nė veri tė Ohrit (Casalia Radicis maioris et Radicis minoris nec non Cobochetes, Zuadigoriza, Sirclani et Craye, Zessizan sitam in valle de Ebu), tė cilat nuk kishin ndonjė vlerė kushedi se ēfarė (nec excedunt valorem annuum quadrigentorum yperperorum), si dhe mė kryesorja, nuk preknin interesat imediate as tė serbėve dhe as tė grekėve (dummodo non sint de pertinentiis regni nostri Albanie, neque regni Servie, nec terrarum datarum in dotem per quondam Michaelem despotum quondam Elene filie sue uxori quondam Manfridi olim principis Tarentini).52) Kjo sprovė u bėri tė qartė shqiptarėve se anzhuinėt nuk do tė ishin nė anėn e tyre nė kėto mosmarrėveshje/konflikte me fqinjėt ambiciozė.53)

Qė anzhuinėt do tė ishin tė mefshtė pėr tė qenė krahu shekullar i Papatit nė Ballkan nė fillim tė shekullit XIV, kėtė ata e treguan me qėndrimin e tyre ndaj problemeve tė lindura nga mėsymjet e serbėve skizmatikė mbi katolikėt shqiptarė. Filipi i Tarantit kishte pasur dhe vazhdoi qė tė kishte marrėdhėnie tė mira me mbretėrit serbė, gjė qė mė vonė u shoqėrua me plane tė guximshme tė mbretėrve serbė duke u mbėshtetur tek anzhuinėt. Gjatė luftės kundėr kunatit tė tė vėllait, Vladislavit, nė vitin 1323, Uroshi II, u orvat madje qė t'i thellonte marrėdhėniet me anzhuinėt e Napolit, duke synuar qė t'i shndėrronin ato nė lidhje mė tė ngushta familjare. Pėr kėtė ai kėrkoi pėr grua vajzėn e Filipit tė Tarentit, dhe kaq shumė u besua nė kėtė lidhje sa klerikėt e tij, fisnikėt dhe populli i mbretėrisė sė Serbisė u treguan tė gatshėm qė tė pėrfundonin skizmėn dhe t'i nėnshtroheshin kishės romane, lojra kėto qė serbėt i luanin tashmė prej kohėsh me kishėn katolike. Nė kėtė mėnyrė Uroshi shpresonte tė mbrohej nga hungarezėt dhe nga aleancat e ndryshme qė po krijoshin kundėr serbėve.54)

Ėshtė pikėrisht kjo mungesė harmonie nė pikėsynimet e Papatit dhe tė anzhuinėve, qė pengoi realizimin me sukses tė kryqėzatės sė planifikuar pėr tė cilėn u bėhet thirrje fisnikėve shqiptarė nė vitin 1319. Duke qenė njė mbretėri e krijuar pėr luftė, Mbretėria Anzhuine e Sicilisė ishte e domosdoshme pėr fushatat e Papatit, kėshtu qė mungesa e vullnetit tė saj nuk mund tė zėvendėsohej me asnjė tjetėr nga Papati. Kryqėzata nė fjalė, nė fakt nuk u realizua kurrė. Arsyet pėr kėtė duhen kėrkuar, sė pari, nė problemet organizative dhe politike qė Papati pati jo vetėm me anzhuinėt, por edhe me forcat politike perėndimore.55) Papati e shmangu kryqezatėn ngaqė Uroshi II, mbreti i Serbisė, me mjeshtėri diplomatike i premtoi Papės se do tė pranonte besimin katolik bashkė me popullin e tij, gjė qė sigurisht nuk e bėri kurrė.56) Pas paqes me perėndimin, nė vitin 1319, ai bashkė me gruan e tij Simonėn, vajzėn e perandorit bizantin Andronikut II dhe me djalin Konstantin, ndėrtoi njė altar prej argjendi pėr kishėn e Shėn Nikollės sė Barit, me mbishkrime latine.57)

Nėse i referohemi studiuesit tė mirėnjohur tė historisė sė sllavėve, nė lidhje me tekstin e mbishkrimit: "zot i tė gjithė tokave nga deti Adriatik deri nė lumin e madh tė Danubit"58), atėherė loja qė serbėt luajnė me Papatin dhe me vetė anzhuinėt duhet tė ishte shumė fyese pėr anzhuinėt nėse ata do tė ishin seriozė nė qėllimet e tyre.59) Me anė tė kėsaj deklarate anzhuinėt, krahu shekullar i Papati, u njohu skizmatikėve serbė, supremacinė nė territoret qė sė paku formalisht duhet tė ishin tė tyret (tė Anzhuinėve). Njė strategji e tillė e mbretėrve serbė pėr tė shfrytėzuar situatat pėr tė luajtur me Papatin dhe me fuqitė perėndimore kur ata ishin nė mosmarrėveshje me njėri tjetrin, do tė pėrdorej vazhdimisht gjatė shekullit XIV, sidomos kur shumė kryqėzata planifikoheshin kundėr tyre, pėr shkak tė politikave persekutuese qė zbatonin ndaj katolikėve.60) Tė tilla plane pėr kryqėzata ku nė fakt forcat politike shqiptare vendosen nė qendė,r regjistrohen nė vitin 1331, 1336 dhe nė vitet '50 tė shekullit XIV. Ėshtė gjithmonė e njejta strategji qė i shpėton serbėt nė momentin e fundit kur fushatat e koalicioneve bėhen gati pėr tė filluar.
__________________
Njerzitė fisnikė , me ligjeraten e tyre , fitojnė mė shumė armiq, sesa njerzit e ligj me veprimet e tyre tė liga.

Zhan Pol
Psikologu Nuk ėshtė nė linjė   Pėrgjigju Me Kuotė
Vjetėr 26-12-08, 15:25   #8
Psikologu
Shpirt shyptari
 
Avatari i Psikologu
 
Anėtarėsuar: 30-09-03
Postime: 6,907
Psikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėm
Gabim Titulli: Mbretėria e Arbėrisė nė Dokumentet Papnore nė dhjetėvjeēarin e dytė tė shekullit XIV

Pėr tė pėrfunduar, mund tė pėrsėrisim edhe njė herė qė arsyeja kryesore pse Papati e pėrkrahte karakterin vendor tė Mbretėrisė sė Arbėrisė ishte pikėrisht mungesa de facto e njė krahu shekullor tė vetin, krah ky qė tė kishte tė njejtin qėllim dhe vullnet si Selia e Shenjtė nė Ballkanin perėndimor, pėr tė penguar mėsymjet e serbėve, jo vetėm mbi katolikėt, por edhe mbi popullsinė vendėse.
Edhe nėse me potencialin e saj tė kufizuar ushtarak, Mbretėria e Arbėrisė nuk do tė mund tė ngrihej nė nivelin e njė krahu shekullor, njė identitet i fortė katolik dhe lokalo-vendor do t'i ndihmonte shqiptarėt pėr tė pėrballuar mė me efektivitet rrezikun nga jashtė tė pushtuesve sllavė e bizantinė, tė cilėt nė shekullin XIV ishin njė kėrcėnim serioz pėr katolicizmin nė Ballkan. Nė rastin e Mbretėrisė sė Arbėrisė, tė cilin Papati e shikonte si kėshtjellė tė katoliēizmit nė Ballkan, Selia e Shenjtė ishte i interesuar qė forca politike vendore tė kishte hapėsirė vetėvepruese dhe identitetin e saj, sepse vetėm nė kėtė mėnyrė ajo do tė mund t'u rezistonte forcave pushtuese serbe dhe bizantine. Nėse kėto forca vendore nuk do tė kishin karakter dhe identitet tė fortė si forcė politike, ato rrezikonin tė shuheshin e tė asimiloheshin nga pushtuesit serbė e bizantinė, dhe Papati nuk do tė kishte asnjė fitim dhe pothuajse asnjė shans tjetėr pėr tė vendosur influencėn e tij nė Ballkan, gjė qė do tė ishte njė humbje e madhe pėr politikėn e universalizimit tė Kishės Katolike Romake.

1)Disa nga studiuesit qė janė marrė me Mbretėrinė e Arbėrisė janė: Émile Léonard, Les Angevins de Naples, Paris, 1954; G. del Giudice, La famiglia di re Manfredi, Napoli 1880; Francesco Carabellese, Carlo d'Angio nei rapporti politici e commerciali con Venezia e l'Oriente, Bari, 1911; Gennaro Maria Monti, Nuovi Studi Angioini, Trani, 1937; po ai, La dominazione napoletana in Albania - Carlo I, d'Angio, primo re degli Albanesi nė "Rivista d'Albania" I, 1940; po ai, Ricerche sul Dominio Angioino in Albania, nė "Studi Albanesi", vol. V-VI, Roma, 1935-1936; Alain Ducellier, La faēade maritime de l'Albanie au moyen āge, Tessaloniki, 1981, f. 230-323; J. Boucart, L'Albanie et les Albanais, Paris, 1921; Pėllumb Xhufi, Shqiptarėt pėrballė Anzhuinėve (1267-1285). "Studime Historike", XLI/1 (1987), f. 199-222. Andreas Kiesewetter, "I principi di Taranto e la Grecia (1294-1373/83", separat nga "Archivio Storico Pugliese", viti LIV, fasc. I-IV, janar-dhjetor 2001.

2) Sipas Donald Nicol si dhe G. M. Montit, ishin "ipeshkvėt, kontėt, baronėt, ushtarėt dhe qytetarėt" shqiptarė ata qė e zgjodhėn dhe e pranuan Karlin I Anzhu si mbretin e tyre. Si rrjedhim, Karli u premtoi se do t'i mbronte ata nga armiqtė e tyre dhe do tė respektonte privilegjet e vjetra qė u ishin dhėnė nga perandorėt Bizantinė nė tė kaluarėn. Shih: Donald Nicol, The Despotate of Epiros 1267-1479: A Contribution to the History of Greece in the Middle Ages, Londėr, New York, New Rochelle, Melbourne, Sydney: Cambridge University Press, 1984, f. 15; G. M. Monti, Mezzogiorno d'Italia nel medioevo: Studi Storici, Bari: Laterza, 1930, f. 80. Pėr mė shumė nė lidhje me Karlin I Anzhu e dinastinė e tij, nė pėrgjithėsi si njė ndėr studimet mė tė fundit e mė tė plotat ia vlen tė konsultohet: Andreas Kiesewetter, Die Anfänge der Regierung König Karls II. Von Anjou (1278-1295): das Königreich Neapel, die Grafschaft Provence und der Mittelmeerraum zu Ausgang des 13. Jahrhunderts, Husum: Matthiesen, 1999. (Historische Studien, vėll. 451).
__________________
Njerzitė fisnikė , me ligjeraten e tyre , fitojnė mė shumė armiq, sesa njerzit e ligj me veprimet e tyre tė liga.

Zhan Pol
Psikologu Nuk ėshtė nė linjė   Pėrgjigju Me Kuotė
Vjetėr 26-12-08, 15:25   #9
Psikologu
Shpirt shyptari
 
Avatari i Psikologu
 
Anėtarėsuar: 30-09-03
Postime: 6,907
Psikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėm
Gabim Titulli: Mbretėria e Arbėrisė nė Dokumentet Papnore nė dhjetėvjeēarin e dytė tė shekullit XIV

)Nė kancelarinė anzhuine, termi Regnum Albaniae (Mbretėri e Arbėrisė) shfaqet tė paktėn qė prej vitit 1267, ose mė saktė, qė prej Traktatit tė Viterbos, mė 27 maj 1267, traktat ky i nėnshkruar midis Papės Klementi IV dhe Karlit I Anzhu, dhe qė pėrligjte fushatėn ballkanike tė Karlit I. Shih: Ludwig Thallóczy - Konstantin Jireček - Milan von Šufflay, Acta et Diplomata res Albaniae Mediae Aetatis Illustrantia. Vėll. I, Vienė: Holzhausen, 1913, [ribotuar nga: DPA - Tiranė dhe Ekskluzive - Prishtinė, 2002], (AA) I, nr. 253; P. Xhufi, Shqiptarėt... f. 205.

4)P. Xhufi, Shqiptarėt… f. 204

5)A. Ducellier, La Faēade, p. 262.

6)Ibid.

7)Dokumenti ruhet nė Archivio Segreto Vaticano [ASV], Registri Avignonezi [Reg. Avin.] 2, fol. 183 dhe Registi Vaticani [Reg. Vat.] 63, fol. 363v. Ky dokument pėrmendet gjithashtu edhe nė: AA. I, nr. 633, si dhe si regestė edhe nė: G. Mollat, Jean XXII (1316-1334). Lettres communes, un fascicule d'introduction et 16 tomes en 31 fascicules (fascicules 19, 21/2, 23 épuisés) Paris, 1921-1947, nr. 5251 (reg). Ėshtė redaktuar nga Guérard, Documents pont. Sur la Gascogne I, nr. 14: "Venerabili fratri Archiepiscopo Auxitanensis salutem. Cum venerabilis fratris nostri Guillelmo de Montegrano episcopo Cunaviensis de Archiepiscopatu Duraseno in Regno Albaniae ex certis causis sic nobis presentia oportuna tibi fraternitati tue per apostolica scripti mandamus quatenus ipsium apostolicam per te vel alium seu alios ex parte nostra perempertoris citare provenires ut infra viginti dierum spatium post citationem huiusmodi se coram nobis personaliter representer. Diem vero citationis et formam et quoquod inde duxeris faciendum nobis per tuas literum seriem continentes studeatis fidelitem intimare. Datum Avinionen."

8)Kjo letėr ishte regjistruar nė ASV, Reg. Avin. 8 fol. 70 ep. 96 dhe Reg. Vat. 67, fol. 26, ep. 96. Ėshtė redaktuar nga Aloysius L. Tăutu, Acta Joannis XXII (1317-1334) e registris vaticanis aliisque fontibus. Fontes Pontificia Commissio ad redigendum Codicem Juris Canonici Orientalis. (Typis Pontificiae Universitatis Gregorianae: 1952), f. 5, nr. 4, por pėrpara kėsaj ėshtė pėrmendur nė formė regeste nga G. Mollat, Jean XXII... nr. 5629.

9)Ibid.

10)Filipi, princi i Tarentit (1294-1331) ishte biri i katėrt i Karlit II, mbretit tė Sicilisė. Ishte martuar me Tamara Dukė Comnenėn, vajzėn e Nikeforit, dhespotit the Romanias (Bizantit), dhe mori titullin princ i Akaiės nė vitin 1304. Pėr shkak tė njė martese tė dytė me Katerinėn, vajzėn e Karl de Valois, u bė trashėgimtar potencial i fronit perandorak tė Konstantinopojės nė vitin 1312, dhe pas kėsaj filloi pretendimet pėr titullin e perandorit. Pėr mė tepėr nė lidhje me Filipin, princin e Tarenti dhe sundimtarin e Mbretėrisė sė Arbėrisė shih: A. Kiesewetter, Filippo I d'Angiņ, imperatore nominale di Costantinopoli. Dizionario Biographico degli Italiani 47 (1997) 717-723; O. Casanova, Il principato di Taranto e gli Angioini (Filippo I - 1280-1332), Taranto, 1908.
__________________
Njerzitė fisnikė , me ligjeraten e tyre , fitojnė mė shumė armiq, sesa njerzit e ligj me veprimet e tyre tė liga.

Zhan Pol
Psikologu Nuk ėshtė nė linjė   Pėrgjigju Me Kuotė
Vjetėr 26-12-08, 15:26   #10
Psikologu
Shpirt shyptari
 
Avatari i Psikologu
 
Anėtarėsuar: 30-09-03
Postime: 6,907
Psikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėm
Gabim Titulli: Mbretėria e Arbėrisė nė Dokumentet Papnore nė dhjetėvjeēarin e dytė tė shekullit XIV

11)Letra e Filipit nuk ekziston mė, por kėtė informacion e marrim vesh nga pėrgjigjja qė Papa Gjoni XXII i jep atij nė letrėn e regjistruar nė ASV, Reg. Vat. 109, fol. 162v, ep. 671. Kjo letėr pėrmendet edhe nė AA. I, nr. 648, si dhe nga: Augustin Theiner, Vetera monumenta historica Hungariam sacram illustrantia maximam partem nondum edita ex tabularis Vaticanis de prompta. collecte ac serie chronologica disposita ab Augustino. Roma, Paris, Vindobonae, 1860, vėll. I, f. 830, n. 1263.

12)Ibid.

13)Mladeni II ishte Ban i Kroacisė dhe i Bosnjės deri nė vitin 1322. Pas kėtij viti ai u dėbua nga mbreti i Hungarisė, pėr shkak tė ambicjeve tė tij qė preknin interesat e fronit hungarez.

14)ASV, Reg. Vat. 109, fol. 140r, ep. 571. Ėshtė dhėnė edhe nė AA. I, nr. 648, nga A. L. Tăutu, Acta Joanni... nr. 22a; A. Theiner, Mon. Hung. Vėll. I, f. 831 nr. 1264; D. Farlati, Illyricum... f. 64B, dhe njė fragment edhe nga Caesaris Baroni, Odorico Raynaldi et Jacopo Laderchii. Annales Ecclesiastici. Vol. XVIII, Paris, Freiburg, 1887, vol. XV, f. 178; pėr vitet: 1318 & 35.

15)ASV, Reg. Vat. 109, fol. 140-140v, ep. 572, (shėnuar si letėr sekrete). Pėrshkruhet pjesėrisht nga O. Raynaldi, Ann. Eccl. 1318 & 35, f. 178; pėrmendet nga D. Farlati, Illyricum... f. 63; dhe jepet edhe nga A. Theiner Mon. Hung. I, f. 831, nr. 1264; si dhe nė AA. I, nr. 649:

16)ASV, Reg. Vat. 109, fol. 140v, ep. 573.

17)Ibid.

18)Grup autorėsh, Histori e Shqipėrisė, Tiranė: Toena, 2002, vėll. I, f. 273.

19)Nė bulat e pėrmendura mė sipėr kemi kėto adresime: Dilectis filiis nobilibus viris Mentulo Musatio comiti Clissaniae Andreae Musatio regni Albaniae marescallo et Theodoro Musatio prothosevastori...; Dilectis filijs nobilib[us] viris Guil[e]lmo Bleniste prothosevastoni. Guil[e]lmo Aranite protholegaturo Caloiobani Bleniste comiti Paulo Materango ceterisq[ue] baronibus Regni Albanie...; Dilecto filio nobili viro Bladislao Conome Dioclee et maritime Albanie comiti...; Nė lidhje me kuptimin e njė adresimi tė tillė shih mė tej ... Thomas Frenz, Papsturkunden des Mittelalters und der Neuzeit, (Stuttgart, 2000), f. 44-46.

20)Th. Frenz, Papsturkunden... f. 44-46.

21)ASV, Reg. Vat. 109, fol. 140v, ep. 573.

22)Claudine Delacroix-Besnier, Les Ordres mendiants et l'expansion de l'Église latine dans les Balkans. Nė: Alle frontiere della Cristianitą/ I frati Mendicanti e l'evangelizzazione tra ‘200 e ‘300. Atti del XXVIII Convegno internazionale, Assisi, 12-14 ottobre 2000. Centro Italiano di studi sull'alto Medievo. Spoleto, 2001, f, 245; AA. I, nr. 650, komenti i bėrė nga Shuflaj.

23)Elena lavdėrohet pėr oratorinė, pėr mirėsinė, bujarinė, pėrshpirtshmėrinė, dhe mėnyrėn e paqortueshme tė jetesės. Nė zonėn e Dioklesė, sipas Barletit, ajo rinovoi Drishtin dhe qytete tė tjera qė kishin qenė shkatėrruar nga pushtuesit mongolė. Themeloi kisha dhe manastire katolike nė Kotorr, Tivar, Ulqin e Shkodėr, dhe nė brendėsi tė vendit themeloi manastirin serb tė Gradacit nė Ibėr. Pėr nga prejardhja mbretėresha Helenė ishte franceze, dhe me sa shihet nga letrat e Karlit I dhe II Anzhu, ishte kushėrirė e tyre Konstantin Jireček, Geschichte der Serben, (Gotha: Friedrich Andreas Perthes A. - G. 1911). Ribotuar nė Amsterdam: Verlag Adolf M. Hakkert, 1967, f. 318-319, 328.

24)K. Jireček, Geschichte... f. 328.

25)Nėse Ladislaus ishte apo nuk ishte sllav, kjo nė fakt nuk mund dhe nuk duhet tė pėrcaktohet vetėm nga emri i tij. Po tė niseshim nga kjo logjikė, vetėm nga emri, si kriter pėr origjinėn, atėherė edhe mbretėrit hungarezė, me emrin Ladislaus [Vladisllavi] do na dilnin sllavė.

26)Ėshtė pėr t'u ēuditur edhe pėrshkrimi qė Anonimi i Gorkės i bėn indirekt marrėdhėnieve midis "mbretit" dhe Mbretėrisė sė Arbėrisė nė vitin 1308, sepse e cilėson Mbretėrinė e Arbėrisė si mbretėri pa mbret. Nė faqen 26 shkruhet: "partem huius regni cum ciuitate duracena tenet nunc princeps tarentinus filius regis sycilie" dhe nė faqen 27 shkruhet: "Dictum Albanie regnum nunc regem nullum habet, sed terra diuiditur per principes terre, qui ipsam regunt et ipsi nulli subsunt." Shih Anonymi Descriptio Europae Orientalis "Imperium Constantinopolitanum, Albaniae, Serbia, Bulgaria, Ruthenia, Ungaria, Polonia, Bohemia" anno MCCCVIII exarata, tė edituar nga Dr. Olgierd Górka, (Cracoviae: Academia litterarum Gebethner et Socii, 1916).
__________________
Njerzitė fisnikė , me ligjeraten e tyre , fitojnė mė shumė armiq, sesa njerzit e ligj me veprimet e tyre tė liga.

Zhan Pol
Psikologu Nuk ėshtė nė linjė   Pėrgjigju Me Kuotė
Vjetėr 26-12-08, 15:26   #11
Psikologu
Shpirt shyptari
 
Avatari i Psikologu
 
Anėtarėsuar: 30-09-03
Postime: 6,907
Psikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėm
Gabim Titulli: Mbretėria e Arbėrisė nė Dokumentet Papnore nė dhjetėvjeēarin e dytė tė shekullit XIV

27)ASV, Reg. Vat. 109 (Litt. Secr.) fol. 162v ep. 671; AA. I, no. 648; A. Theiner, Mon. Hung. vėll. I, f. 830,
nr. 1263; A. L. Tăutu, Acta Johannis XXII, p. 43, nr. 22.

28)Sovranėt e Napolit e kėrkonin gjithmonė titullin e mbretėrisė dhe kėtė titull e kishte edhe Filipi i Tarantit. Nė fillim, qė nga viti 1304, kur Karli II Anzhu ia dorėzon mbretėrinė Filipit tė Tarantit, Filipi i Tarantit, e quante veten "despotus," e mė vonė qė nga viti 1306 e nė vijim, e quante veten "Regni Albaniae dominus" (G. M. Monti, Ricerche... f. 6). Megjithatė Filipi nuk e quajti kurrė veten mbret i Arbėrit, ndoshta pėr shkak tė vėllait tė tij, mbretit Robert tė Napolit. Pėr kėtė argument shih A. Kiesewetter. I principi... f. 69.

29)Karl Hopf. Ed. Storia e genealogia della casa Musachia scritta da Giovani Musachio despoto d'Epiro a suoi figli nel 1510. Nė: "Chroniques Greco-Romannes inedites ou peu connues". Berlin, 1873, pp. 270-366.

30)Ėshtė pėr t'u tėrhequr vėmendja tek mospėrmendja e Topiasve nė kėtė listė tė fisnikėve shqiptarė. Mesa duket, Topiasit nuk konsideroheshin si katolikė nga Papati nė kėtė periudhė.

31)F. Carabellese, Carlo d'Angiņ... f. 45. Shih edhe G. M. Monti, "Ricerche… f. 1-22; po ai, Mezzogiorno... f. 80-81.

32)Durrėsi ishte menduar si baza kryesore e Karlit I Anzhu edhe pėr fushatat e tij kundėr Konstantinopojės. Pėr mė tepėr pėr politikėn e tij orientale shih: George Yver, Le Commerce et les Marchands dans l'Italie mčridionale au XIIIe et au XIVe sičcle. (Bibliothčque des Čcole Franēaises d'Athčnes et de Rome, no. 88), Paris: Librairie des Čcole Franēaises d'Athčnes et de Rome, 1903, f. 9-23; G. M. Monti, Da Carlo I a Roberto di Angiņ: Ricerche e documenti. Trani: Vecchi e C., 1936; L. Boehm, De Karlingis imperator Karolus, princeps et monarcha totius Europae. Zur Orientalpolitik Karls I. Von Anjou, in "Historisches Jahrbuch der Görres-Gesellschaft", LXXXVIII (1968), f. 1-35; P. Herde, Karl I. von Anjou. Berlin, Stuttgart, Köln, Mainz: Verlag W. Kohlhammer, 1979; si dhe S. Borsari, La politica Bizantina di Carlo I d'Angiņ dal 1266 al 1271, Archivio Storico per le province napoletane 74, (1955), f. 319.

33)F. Carabellese, Carlo d'Angio… f. 57-58.

34)AA. I, nr. 279, 333, 354; P. Xhufi, Shqiptarėt… f. 213; G. M. Monti, Mezzogiorno… f. 82; G. Yver, Le Commerce... f. 12.

35)P. Xhufi, Shqiptarėt… f. 213.

36) "Privilegji" i Karlit I, pėr Pal Gropėn mė datė 18 maj 1273 shėnon njė moment qėndror nė marrėdhėniet shqiptaro-anzhuine. Sipas kėtij privilegji, Pal Gropės i duhet tė kėnaqet me ca fshatra nė veri tė Ohrit, fshatra kėto qė nuk pėrfshihen as nė interesat imediate tė anzhuinėve, dhe as tė serbėve, gjė qė tregoi se anzhuinėt nuk kishin ndėrmend tė mbanin anėn e shqiptarėve, as kur interesat e kėtyre tė fundit prekeshin nga serbėt. P. Xhufi, Shqiptarėt…f. 212. Kur flet pėr marrėdhėniet e Stefan Dragutinit, mbretit tė Serbėve nė vitet 1276-1282, Jireček thotė qė ai u qėndroi besnik lidhjeve tė tė atit me Karlin e I Anzhuin, dhe se lojrat e Michaelit me unionin e kishave nuk ēudisnin asnjė njeri mė, ngaqė Papa Martin IV, u kishte hapur rrugė traktativave me perandorin grek. K. Jireček, Geschichte..., f. 320.
__________________
Njerzitė fisnikė , me ligjeraten e tyre , fitojnė mė shumė armiq, sesa njerzit e ligj me veprimet e tyre tė liga.

Zhan Pol
Psikologu Nuk ėshtė nė linjė   Pėrgjigju Me Kuotė
Vjetėr 26-12-08, 15:27   #12
Psikologu
Shpirt shyptari
 
Avatari i Psikologu
 
Anėtarėsuar: 30-09-03
Postime: 6,907
Psikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėm
Gabim Titulli: Mbretėria e Arbėrisė nė Dokumentet Papnore nė dhjetėvjeēarin e dytė tė shekullit XIV

37)AA. I, nr. 396; P. Xhufi, Shqiptarėt… f. 213.

38)Shih G. M. Monti, Ricerche... f. 565-568; po ai, La Dominiazione… f. 50-58. P. Xhufi, Shqiptarėt… f. 199-222. A. Ducellier, La Faēade… f. 230.

39)Mė 30 mars tė vitit 1282, njė turmė njerėzish ishte mbledhur nė sheshin e kishės sė vjetėr tė Santo Spirito, nė juglindje tė mureve tė qytetit tė Palermos. Njerėzit kishin ardhur nga ēdo anė pėr tė dėgjuar shėrbesėn e Vesprit. Papritur, njė bashkėshort i zemėruar theri njė ushtar francez qė po i ngacmonte gruan. Kjo dha shkas qė tė gjithė francezėt nė shesh tė shfaroseshin brenda pak minutash, gjė qė mbeti nė histori me emrin "Vespri Sicilian". Masakra nuk mbaroi me kaq, por nė ditėt e ardhshme u shtri nė tė gjithė ishullin. Edhe flota anzhuine u shkatėrrua nė portin e Mesinės, dhe jo vetėm kaq, por sipas shumė historianėve, kjo ngjarje shėnoi fillimin e dekadencės sė Anzhuinėve. Shih Kenneth M. Setton, "The Sicilian Vespers and a Century of Angevin Decline (1282-1383)", nė: The Papacy and the Levant (1204-1571), vėll. I, Philadelphia: The American Philosophical Society, 1976, f. 140-162.

40)Shih A. Kiesewetter, I principi… f. 61; A. Ducellier, La Faēade… f. 230 e vijim. Pėr rėniėn e Vlorės dhe Durrėsit nėn pushtimin Bizantin nė vitin 1284-1286 le tė shikohet letra e Marino Sanudos e datės 10 prill 1330, botuar nga: F. Kunstmann, Studien über Marino Sanudo den Aelteren mit einem Anhange seiner ungedruckten Briefe, nė: Abhandlungen der historischen Classe der kgl. Bayerischen Akademie der Wissenschaften, vėll. VII, (1855), f. 697-819; pėr kėtė shiko: f. 755-789, nr. 2.

41)Shih G. M. Monti, Ricerche... f. 6; pa ai, Mezzogiorno... f. 80.

42)A. Ducellier, La Faēade... f. 329.

43)A. Kiesewetter, "I principi... f. 69.

44)Projekt i 28 prillit tė vitit 1311, shih: H. Finke, Acta Aragonensia. Quellen zur deutschen, französischen, spanischen, zur Kirchen- und Kulturgeschichte aus der diplomatischen Korrespondez Jaymes II. (1291-1327), Berlin-Lipsia 1908, vėll. II, f. 704-705, nr. 443. Shih gjithashtu: D. Abulafia, The Aragonese Kingdom (sic!) of Albania. An Angevin Project of 1311-1316, nė: "Mediterranean Historical Review" X, (Intercultural Contacts in the Medieval Mediterranean. Studies in Honour of D. Jacoby). Londėr, 1955, f. 1-13. Arsyeja kryesore nė fakt ishte qė anzhuinėt tė merrnin me ēdo kusht ishullin e Sicilisė, qė ishte nė duart e Frederikut tė Aragonės. Shih Norman Housley, The Italian Crusades: The Papal-Angevin Alliance and the Crusades against Christian Lay Pawers, 1254-1343, Oxford: Clarendon Press, 1986, f. 96-97. Shih gjithashtu G. M. Monti "L'Albania e la Guerra di Sicilia: trattative diplomatiche," Nuovi studi angioini.

45)G. M. Monti, Ricerche... f. 14-24.

46)Marrėdhėniet e Papatit me Anzhuinėt ishin tė mira nė shekullin XIII. Shih kapitullin, "Die Beziehungen zu den Päpsten und zum Kardinalskollegium" tė A. Kiesewetter nė: Die Anfänge... f. 298-337. Interesi i Papatit ndaj territoreve qė Anzhuinėt kishin pushtuar, ra paksa kur filluan marrėdhėniet intensive tė Tij me lindjen e largėt, marrėdhėnie kėto tė dėshiruara e tė ushqyera nga Il-Khan Arghun i Persisė pėr tė luftuar sė bashku selxhukėt turq nė Azinė e Vogėl dhe mamlukėt nė Egjipt. Pėr kėtė argument shih kapitullin "The Sicilian Vespers and a Century of Angevin Decline (1282-1383)" tė studiuestit Keneth M. Setton, nė librin e tij The Papacy and the Levant (1204-1571). vėll. I, Philadelphia: The American Philosophical Society, 1976, f. 143-146. Megjithatė, me pushtimin katalan tė Dukatės sė Athinės nė vitin 1311, studiuesi Setton ėshtė i mendimit se interesat anzhuine nė More u rikonsideruan nga Papa Klementi V nė Avinjon, nga Filipi, mbreti i Francės dhe nga Roberti, mbreti i Napolit.
__________________
Njerzitė fisnikė , me ligjeraten e tyre , fitojnė mė shumė armiq, sesa njerzit e ligj me veprimet e tyre tė liga.

Zhan Pol
Psikologu Nuk ėshtė nė linjė   Pėrgjigju Me Kuotė
Vjetėr 26-12-08, 15:28   #13
Psikologu
Shpirt shyptari
 
Avatari i Psikologu
 
Anėtarėsuar: 30-09-03
Postime: 6,907
Psikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėm
Gabim Titulli: Mbretėria e Arbėrisė nė Dokumentet Papnore nė dhjetėvjeēarin e dytė tė shekullit XIV

47)Intervistė e bėrė nga autorja e kėtij shkrimi me Janos Bak. Janar 2004, CEU, Budapest.

48)Lufta midis perandorisė dhe komunave, midis Guelfėve dhe Gibelinėve, midis instinktit latin e konceptimit gjerman. Shih Caggese, Roberto d'Angiņ e i suoi tempi, f. 197.

49)Papa Benedikti XII, pasardhės i Gjonit XXII, e konsideron Robertin si njė ndėr princėrit katolikė mė tė devotshėm tė Papatit, por jo mė si krahun shekullor tė kishės nė Itali, siē kishte qenė konsideruar para pontifikatit tė Papės Gjoni XXII, gjė qė ėshtė njė humbje shumė e madhe nė prestigjin ndėrkombėtar tė Anzhuinėve. Shih G. M. Monti, Studi di Storia Angioina. Roberto di Angiņ e la Crisi del Regno di Sicilia. Estratto dalla Rivista Storica. Fasc. III, 1931. Pinerolo: Unitipografica Pinerolese, 1931, f. 19-21.

50)G. M. Monti, Studi di Storia... f. 22-23: "... D'altra parte, il Regno [di Sicilia] non aveva potuto, come queli altri Stati estendere la propria potenza perchč stretto fra il mare e lo Stato della Chiesa, il cui confine non poteva violare per ragioni religiose e politiche di aderenza al Papato: esso poteva, e tentņ, espandersi solo in domini lontani e non organici, popo agevolmente difendibili, senza contiguitą territoriale, sģ che doveva accadere che all'urto dei nemici sempre pił potenti, se il Regno restņ intatto per la sua posizione geografica e per la sua omogeneitą e grandezza, quei lontani domini dovessero perdersi volta a volta o esser lasciati a sč stessi, perchč non valeva la pena di profondere oro e milizie per difenderli."

51)Karli I kishte shkėmbim ambasadorėsh me sovranėt serbė dhe bullgarė, si dhe me mbretėrinė e Sagarach (sic!). Shih. F. Carabellese, Carlo d'Angio... f. 48. Karli II dhe Roberti kishin raporte mė tė ngushta me Uroshin, mbretin e Serbisė, i cili i bėn dhuratė ikonėn e tij tė famshme bazilikės sė Shėn Nikollės sė Barit. Bani i Sklavonisė dhe perandori i Bullgarisė marrin madje pensione nga Anzhuinėt si dhe martohen me princesha tė gjakut mbretėror. Pėr kėtė shih G. M. Monti, Mezzogiorno... f. 93, si dhe G. Yver, Le Commerce... f. 13-17.

52)Shih AA. I, n. 300, f. 86-87.

53)P. Xhufi, Shqiptarėt…f. 212.

54)K. Jireček, Geschichte..., vėll. I, f. 359.

55)Pėr njė trajtim mė tė gjėrė tė kėsaj ēėshtjeje shih: Norman Housley, The Italian Crusades: The Papal-Angevin Alliance and the Crusades against Christian Lay Pawers, 1254-1343. Oxford: Clarendon Press, 1986. Po ai: The Avignon Papacy and the Crusades, 1305-1378, Oxford: Clarendon Press, 1986; Kenneth M. Setton, A history of the Crusades. Wisconsin, 1985, vėllimin III.

56)K. Jireček, Geschichte..., vėll. I, f. 359. Gjatė luftės kundėr kunatit tė tė vėllait, Vladislavit, nė vitin 1323 Uroshi II, tentoi qė tė vendoste lidhje miqėsie familjare me Anzhuinėt e Napolit, duke kėrkuar pėr grua vajzėn e Filipit tė Tarentit. Me kėtė rast klerikėt e tij, fisnikėt dhe populli i mbretėrisė sė Serbisė u treguan tė gatshėm qė tė pėrfundonin skizmėn dhe t'i nėnshtroheshin kishės romane. Nė kėtė mėnyrė ai donte tė mbrohej nga hungarezėt dhe nga aleancat e ndryshme qė po krijoshin kundėr serbėve. Papa Gjon XXII i besoi dhe dėrgoi me misionin qė tė kryente bashkimin e kishave ipeshkvin e Brindizit, Bertrandi.

57)Pėr kėtė shkruajnė: Mauro Orbini, Il Regno de gli Slavi hoggi corrottamente deti Schiavoni. Pesaro, 1601, f. 255; Vicentije. Makušev, "Istroričeskia Razyskania o Slavjanah v Albani v Srednie Veka", Varšava, 1871, f. 13, 62; K. Jireček, Geschichte... vėll. I, f. 353.
__________________
Njerzitė fisnikė , me ligjeraten e tyre , fitojnė mė shumė armiq, sesa njerzit e ligj me veprimet e tyre tė liga.

Zhan Pol
Psikologu Nuk ėshtė nė linjė   Pėrgjigju Me Kuotė
Vjetėr 26-12-08, 15:28   #14
Psikologu
Shpirt shyptari
 
Avatari i Psikologu
 
Anėtarėsuar: 30-09-03
Postime: 6,907
Psikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėmPsikologu i pazėvėndėsueshėm
Gabim Titulli: Mbretėria e Arbėrisė nė Dokumentet Papnore nė dhjetėvjeēarin e dytė tė shekullit XIV

58)F. Dvornik, Gli Slavi... f. 163.

59)Qė Filipi i Tarantit kishte pasur dhe do tė vazhdonte tė kishte marrėdhėnie tė mira me mbretėrit serbė del qartė edhe nga planet qė mbretėrit serbė guxojnė tė bėjne duke u mbėshtetur nė marrėdhėniet pozitive me tė. Gjatė luftės kundėr kunatit tė tė vėllait, Vladislavit, nė vitin 1323 Uroshi II, tentoi madje qė t'i thellonte marrėdhėniet me anzhuinėt e Napolit, duke i kaluar ato nė lidhje miqėsie familjare. Pėr kėtė kėrkoi pėr grua vajzėn e Filipit tė Tarentit, dhe kaq shumė u besua nė kėtė lidhje sa klerikėt e tij, fisnikėt dhe populli i mbretėrisė sė Serbisė u treguan tė gatshėm qė tė pėrfundonin skizmėn dhe t'i nėnshtroheshin kishės romane, lojra kėto qė serbėt i luanin tashmė prej kohėsh me kishėn katolike.. K. Jireček, Geschichte... vėll. I, f. 359.

60)Persekutimet e katolikėve na bėhen tė ditura edhe nga pėrshkrimet e udhėtarėve, siē ėshtė rasti i Anonymi Descriptio Europae Orientalis sė vitit 1308, f. 30: "Ceteri autem eiusdem regni et rex sunt scismatici perfidi et ideo nimium persequuntur dictos katholicos, et permaxime ecclesias latinorum destruunt, disipant, et inuadunt prelatus et captiuant et plura inexquisita mala faciunt."
__________________
Njerzitė fisnikė , me ligjeraten e tyre , fitojnė mė shumė armiq, sesa njerzit e ligj me veprimet e tyre tė liga.

Zhan Pol
Psikologu Nuk ėshtė nė linjė   Pėrgjigju Me Kuotė
Vjetėr 28-12-08, 22:29   #15
hawk
 
Anėtarėsuar: 12-07-07
Postime: 592
hawk i njohur pėr tė gjithėhawk i njohur pėr tė gjithėhawk i njohur pėr tė gjithėhawk i njohur pėr tė gjithėhawk i njohur pėr tė gjithėhawk i njohur pėr tė gjithėhawk i njohur pėr tė gjithė
Gabim Titulli: Mbretėria e Arbėrisė nė Dokumentet Papnore nė dhjetėvjeēarin e dytė tė shekullit XIV

Citim:
Postimi origjinal ėshtė bėrė nga Psikologu

..sikur ata donin tė braktisnin ritin ortodoks dhe tė pėrqafonin katoliēizmin pėr interesa politike, duke u ndarė edhe kishėrisht nga pushtuesit serbė.18) Dokumentet origjinale nuk lėnė tė kuptosh njė gjė tė tillė
...madje edhe Ladislavit.. Ėshtė pikėrisht emri i tij ai qė i ka ngatėrruar shumė studiues seriozė qė tė mos e quajnė atė katolik. ...princeshės katolike, gruas franceze tė mbretit Stefan I Urosh, Helenės, dhe ajo kishte vazhduar njė aktivitet tė dendur katolik.

Stefan Dragutini, i cili sundoi i vetėm pėr njė periudhė tė shkurtėr (nė vitet 1276-1282), pasi ndau tokat nėn sundimin e tij nė tri pjesė (midis dy bijve dhe gruas sė tij Helenės),
..duke i lėnė Papatit dorė tė lirė pėrsa u pėrket ēėshtjeve religjioze, gjė qė pėrligjte mė vonė edhe planet politike qė Papati pėrgatiste kundėr skizmatikėve nė kėto zona. Nė kėtė kuadėr, nuk ka pse tė jetė ēudi qė njė "sllav"25) nga zona e Dioklesė tė jetė katolik i devotshėm dhe njė ndėr forcat kryesore politike tė Mbretėrisė sė Arbėrisė, qė nė thelb ishte njė mbretėri katolike.


Objektivi eshte i qarte, sllavet qe sunduan Mbreterine e Arberit ishin katolike, popullsia e kesaj Mbreterie ishte katolike dhe shqiptaret jane katolike ne maxhorance, te lidhur me Papen qe na donte te miren etj etj.

Kam evidentuar me te kuqe emrin e Stefan Dragutinit qe autori percjelles ne forum, Psikologu i II Perrallologu sebashku me stafin, na kane servirur si nje personazh ekzistent.
Stefani i kesaj periudhe, qe ishte martuar me Helena Anjou(franceze katolike), eshte Stefan Urosh I dhe jo Stefan (II)Dragutini. Ky i fundit eshte djali i Stefan Uroshit dhe i Helenes katolike.
Stefan Dragutini martohet me princeshen hungereze Katerina dhe nga kjo martese merr Beogradin dhe shpalljne si Mbret i Srme-s e ndodhur sot mes Kroacise dhe Serbise. Eshte i pari fisnik serb qe jeton ne Beograd.
Milutini vellai tjeter do te jete mbret i Serbise Perendimore dhe do te arrije te pushtoje Maqedonine me Shkupin. Helena ka dore te lire ne Zeta, Malin e Zi te sotem,ne ate pjese te Serbise te ashtuquajtur "te vjeter" ku shqtrihej nje pjese e Mbreterise se Arberit te Karlit Anjou, pushtuesit francez te tokave shqiptare.

Ketu hyn ne skene Vladislavi II qe Psikologu e shpall katolik. Vladislavi eshte nje personazh medioker historikisht qe nuk ja vlen te citohet pervecse ne lidhje me ngjarjet qe derguan babain Dragutin dhe xhaxhain Milutin ne luften civile. Lufta mbaroi me nderhyrjene Patriakut serb Danilo. Dragutini do ta perfundoje jeten si murg me emrin Teoktist. Pas vdekjes, babai i "katolikut" Vladislav, u shenjterua nga kisha ORTODOKSE serbe. Vellai i tij, Milutini do te vritet nga i biri Stefan Decanski, edhe ky i shenjteruar nga kisha serbe. Ne kete menyre Vladislavi qendron mes nej babai dhe nje kusheriti te pare shenjetore ortodoks. A ka mundesi qe ky te jete katolik??

Emri "vladislav" eshte sllav sepse lidhet me mbretin e Polonise qe Psikologu "historian" e quan Ladislavi i Hungarise !! Perpara se te ishte mbret i Hungarise ishte mbret i Polonise sllave, djali i Jagellonit,me nene lituane me gjak aristokratik rus. Me sllav se kaq nuk ka.
Qe emri nuk vereton etnine kjo eshte e vertete pasi Skenderebeu do te ishte turk, pastaj grek (Georgios) dhe greko-latin nga mbiemri.

Psikologu aludon per kontin Vladislav Jonima qe ka vetem nje vit ushtrim te detyres. i KA dhene njerit Vladislav vitet e tjetrit !! Zeta gjer ne vitin 1309 sundohet nga Helena per te kaluar ne duart e djalit Milutinit qe e inkuadroi ne Mbreterine Serbe deri ne vdekje per t'ja lene trashegim te birit Decanski ne 1321. Koha e sundimit te kontit Jonima eshte 1318-1319, ne mes te hegjemonise serbe ne tokat e veriut shqipetare, perfshire edhe bregdetin Malazez qe ne ate periudhe njihej si Mbreteria e Arberise. Milutini ishte edhenderr i Andronik Paleologut, Perandorit te Bizantit ortodoks. Sundimi i tije njihet si nje porces bizantinizmi sebashku me ortodoksizmin i territoreve serbe, pjese e te cilave ishin edhe mjaft toka shqiptare. Kete Vladislav Psikologu i ri na e quan " nje nder forcat kryesore te Mbreterise se Arberise"...me nje vit administrim te zoterimeve te dhuruara nga serbet-ortodokse!

Helena ishte katolike. Ajo jetoi ne Shkoder dhe punoi ne favor te kishes katolike duke e ndihmura me menyrat e veta qe edhe Psikolog ve ne dukje kur shkruan se Papati do te ndermerrte masa ndaj skizmatikeve..!! Ne Shkoder pas Helenes jetoi Stefan Dushani qe ne zakonikun e tij ndalonte konvertimet ne katolicizem, damkoste me kryq te skuqur.Nga ana tjeter shumica e ushtrise se tij jane shqiptare!! Si ka mundesi qe Helena te shnderroje katolicizmin dominant ne Mbreterine e Arberit per nje sundim dhe Dushani ortodoks merr pushtetin pikerisht i nisur nga rrezisdenca "katolike"(Shkodra)e Helenes? Ate cka katolicizoi Helena valle nuk e ortodoksizoi Dushani?
Si eshte e mundur qe babai i Skenderebut jep donacione per manastirin serb te Hilandarit ??!! Perse Balshajt kalojne nga ortodoksia ne katolicizem per te vdekur ne fund si ortodoks te daja Lazarevic ? Perse Crnojevicet, qe mendohet se jane shqiptare,i perkasin besimit ortodoks? Perse sot Mali i Zi ku sundoi Helena ka 74% ortodoks, qe po te heqim muslimanet - rreth 100.000 nga 650.000 banoret- perqindja e katolikeve ne perqindjen e krishtere bie edhe me teper?!

Persa i perket Mbreterise se Arberit me duket e cuditshme si nje shqiptare krenohet nga themelimi i nje Mbreterie nen sundimin e nje pushtuesi te huaj !!

Kyeqendra e Mbreterise ka qene Durresi. Por sa vite qendroi Durresi nen kete Mbreteri ?!
Mihaili VIII Paleologu e rrethoi ate 3 vite pas shpalljes kryeqytet, pasi me perpra kishte rimarre tokat gjer ne Berat. Ne 1308 Durresi u mor nga Filippi i Tarantos : Signore Del Regno Dell'Albania". Nderkohe ne kete periudhe lumi Mat ishte pjese e territoreve te Milutinit. Viti 1337 gjen ne tokat shqiptare trupat e Andronikut III qe mposhten rrevolten, nderkohe qe ne veri,pjesa tjeter e Mbreterise ishte ne duart serbe.Serbet pushtuan Shqiperine, pra edhe Mbreterine e Arberise, ne 1342.
Pervec Dukagjineve, asnje nga familjet e medha feudale: Topiajt, Aranitet,Muzakajt sidhe Balshajt dhe Kastriotet e ardhshem qe lindin me pushtimin serb nuk jane katolike.

Kisherisht nga serbet duan te ndahen vetem ato fisnike katolike qe zoteronin pakicen e tokave shqiptare. Kete e deshmon vete Mbreteria e Arberise. Eshte Papa qe kerkon kete shkeputje nga ortodoksizmi dhe Psikologu me referentet e vet i jep ngjyresa te shkeputjes nga kisha e serbeve. Ne nje rresht tjeter ai vete pohon se nuk ka ndarje etnike pra nuk njihet nje kishe e nje populli. Papa kerkon te ndaje shqiptaret nga njeri-tjetri sipas vijes se Teodosit qe eshte edhe kufiri i se ciles eshte edhe kufiri i dy kishave... Nga kryqzata e 1443 Brankovicit ju dha perseri Kosova shqiptare pas mbeshtetjes qe i beri kryqit te Papes !! Ja sa shume na donte Papa.


hawk Nuk ėshtė nė linjė   Pėrgjigju Me Kuotė
Pėrgjigju


Anėtarėt aktiv qė janė duke parė kėtė Temė: 1 (0 Anėtarėt dhe 1 Guests)
 
Funksionet e Temės
Shfaq Modėt

Rregullat E Postimit
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is ON
Figurinat Janė ON
Kodi [IMG] ėshtė ON
Kodi HTML ėshtė OFF



Hyrja | Chat | Diskutime | Muzik Shqip | Poezi | Lojra | Kontakt


1999 - 2014 Forumi Dardania

Te gjitha kohėt janė nė GMT +1. Ora tani ėshtė 02:07.
Powered by vBulletin Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2020, Jelsoft Enterprises Ltd.